Мазмұнға өту
2026 жылғы 15 қараша, жексенбі

Леонид жұлдыз жаңбыры 18 қарашада Астана уақытымен 04:45-те шарықтайды

Бірінші ширектегі Ай түн ортасына қарай батады, сондықтан түннің екінші жартысы қараңғы болып, бақылауға ең қолайлы уақытқа айналады.

Яркий метеор потока Леониды на ночном звёздном небе
Фото: Navicore / Wikimedia Commons, CC BY 3.0

17 қарашадан 18 қарашаға қараған түні Леонидтер метеор ағыны шарықтау шегіне жетеді: Халықаралық метеор ұйымының болжамынша, ең белсенді сәт 18 қарашада Астана уақытымен сағат 04:45-ке келеді. Қараңғы аспанда сағатына 15-ке дейін «ағып түскен жұлдыз» көруге болады. Оны Қазақстанның кез келген өңірінен, соның ішінде Астана мен Алматыдан да байқауға болады. Телескоп қажет емес — метеорлар жай көзге көрінеді.

Ең қолайлы уақыт — түн ортасынан кейін таң атқанға дейін. 17 қарашаның кешінде аспанды бірінші ширектегі Ай жарықтандырып тұрады, бірақ ол түн ортасына қарай батады да, түннің екінші жартысы қараңғы болады. Метеорлар Арыстан шоқжұлдызынан ұшып шыққандай көрінеді. Бұл шоқжұлдыз түн ортасына жақын аспанның шығыс бөлігінде көтеріледі, оны жарық Регул жұлдызы арқылы оңай табуға болады. Тура Арыстанға қарап отырудың қажеті жоқ: «ағып түскен жұлдыздар» бүкіл аспанда жарқ етеді. Қала жарығынан алысырақ кетіп, жылы киініп, көздің қараңғылыққа үйренуіне 15–20 минут уақыт берген дұрыс. Ең басты шарт — ашық ауа райы.

  • Ағынның белсенді кезеңі: 6–30 қараша
  • Шарықтау сәті: 18 қараша, Астана уақытымен 04:45
  • Қолайлы уақыт: түн ортасында Ай батқаннан кейін таң атқанға дейін
  • Қай жаққа қарау керек: аспанның шығыс бөлігі, Арыстан шоқжұлдызы
  • Қанша: қараңғы аспанда сағатына 15 метеорға дейін

Метеор — атмосферада жанып кететін ғарыш тозаңының ізі. Леонидтер — Темпель — Туттль құйрықты жұлдызы қалдырған шаң бөлшектері: Жер жыл сайын қарашада осы шаң жолағы арқылы өтеді. Бөлшектер атмосфераға секундына шамамен 70 шақырым жылдамдықпен енеді. Сондықтан Леонидтер — жылдағы ең жылдам метеорлардың бірі, олар артынан жиі жарқыраған із қалдырады.

Кейде бұл ағын нағыз «метеор нөсеріне» айналады. 1966 жылғы қарашада Солтүстік Америка үстінде бірнеше минут ішінде минутына мыңдаған метеор жанған. Биыл мұндай күрт өршу күтілмейді: Star Walk болжамынша, Леонидтердің келесі айтарлықтай күшеюі 2033 жылы болуы мүмкін. Бір апта бұрын Қазақстан аспанында Солтүстік Тауридтер метеор ағыны шарықтау шегіне жетті, ал жылдың келесі ірі жұлдыз жаңбыры желтоқсандағы Геминидтер болмақ.

БөлісуTelegramWhatsAppVKFacebookX

Сондай-ақ оқыңыз