Құрамына FlyArystan лоукостері де кіретін Air Astana авиатобы 2026 жылғы қаңтар – қыркүйекті 2,7 млн доллар (шамамен 1,2 млрд теңге) таза шығынмен аяқтады. Былтыр осы кезеңде ол 31,2 млн доллар (шамамен 13,8 млрд теңге) пайда тапқан. Ал түсім мен өзге табыстар 17,9%-ға өсіп, 1,29 млрд долларға (шамамен 573,6 млрд теңге) жетті. Бұл туралы Air Astana-ның 12 қарашада Қазақстан қор биржасында жарияланған есебінде айтылған.
Үшінші тоқсанды топ пайдамен аяқтады: шілде – қыркүйекте ол 18,5 млн доллар (шамамен 8,2 млрд теңге) таза пайда тапты, бірақ бұл былтырғыдан 10,3%-ға аз. Тоқсандық түсім 20,6%-ға артып, 529,1 млн долларға (шамамен 234,7 млрд теңге) жетті. Дегенмен тоқсан пайдасы бірінші жартыжылдықтағы шығынды жаба алмады: ол кезде топ 21,2 млн доллар шығынға батқан.
Басты себеп — шығын табыстан жылдамырақ өсіп отыр. Авиакомпаниялар оны ұшақ бір шақырымға тасыған бір орынға шаққанда есептейді, орын бос па, толы ма — бәрібір. Тоғыз айда осындай бір орын-шақырымға шаққандағы табыс 15,9%-ға өсіп, 7,45 центке, ал шығын 21,3%-ға өсіп, 7,15 центке жетті. Компания мұны шетелдік әуежайлардағы қымбат авиаотынмен (үшінші тоқсанда ол жақта отын бір жылда орта есеппен 47%-ға қымбаттаған), кесірінен ұшақтардың бір бөлігі тұрып қалған Pratt & Whitney қозғалтқыштарындағы ақаулармен, сондай-ақ ұшақтарды иелену, техникалық қызмет көрсету және жалақы шығындарымен байланыстырады. Үнемдеу үшін топ ұшақтарға Қазақстанда жиірек жанармай құяды: үшінші тоқсанда отынның 75%-ы қазақстандық әуежайларда құйылды, былтыр бұл көрсеткіш 71% болған.
Топтың тоғыз айдағы негізгі көрсеткіштері — кестеде. EBITDAR — пайыздарды, салықтарды, амортизацияны және ұшақ жалдау шығынын шегергенге дейінгі пайда.
| Көрсеткіш | 2026, 9 ай | 2025, 9 ай | Өзгеріс |
|---|---|---|---|
| Түсім және өзге табыстар, млн $ | 1 293,0 | 1 096,8 | +17,9% |
| EBITDAR, млн $ | 247,3 | 262,2 | −5,7% |
| EBITDAR маржасы | 19,1% | 23,9% | −4,8 п. т. |
| Таза пайда, млн $ | −2,7 | 31,2 | — |
| Жолаушылар, млн | 7,44 | 7,53 | −1,1% |
| Ұшақтардың толымдылығы | 82,8% | 83,0% | −0,2 п. т. |
Тоғыз айда жолаушылар саны 1,1%-ға азайып, 7,44 млн адамға түсті, ал тасымал қуаты небәрі 1,8%-ға өсті. Түсімді билет бағасы мен рейстердің табысы жоғары халықаралық бағыттарға ауыстырылуы ұстап тұрды. Үшінші тоқсанда топтың Қытайға рейстердегі қуаты 99%-ға, Үндістанға — 23%-ға, ал Қазақстан арқылы халықаралық транзит 75%-ға өсті. Жыл басынан бері Air Astana мен FlyArystan 24 жаңа бағыт ашты.
Air Astana бас атқарушы директоры Ибрахим Жанлыел үшінші тоқсандағы жақсаруды ұшақтарға арналған қозғалтқыштардың көбейгенімен байланыстырады. «Үшінші тоқсанда біз осы жақсартулардың нақты нәтижелерін байқап отырмыз: тасымал қуаттарының ұлғаюы, жаңа бағыттардың іске қосылуы және халықаралық бағыттар желісінің кеңеюі. Біз бұл оң серпіннің сақталатынын күтеміз және болашаққа сеніммен қараймыз», — деді ол. Компания 2027 жылғы жазғы шарықтау маусымына қарай қозғалтқыштарға байланысты ұшақтардың тұрып қалуы мүлде болмайды деп күтеді, ал шығындар қысымы, әсіресе отын бойынша, жақын арада сақталады.
Air Astana — түсімі мен флот көлемі бойынша Орталық Азия мен Кавказдағы ең ірі авиатоп, оның акциялары KASE, AIX және Лондон қор биржасында саудаланады. Қазір топта 65 ұшақ бар — 36-сы Air Astana-да, 29-ы FlyArystan-да, 2030 жылдың соңына қарай олардың саны 86-ға жетуге тиіс. 30 қыркүйектегі жағдай бойынша компания шотында 511,5 млн доллар (шамамен 226,9 млрд теңге) болды, ал таза қарыздың EBITDAR-ға қатынасы 1,9 құрады. Қазанның соңында Air Astana China Southern компаниясымен стратегиялық серіктестік орнатты — бұл Қазақстан мен Қытай авиакомпаниялары арасындағы осындай алғашқы келісім.
