АҚШ президенті Дональд Трамп 12 қарашада вице-президент Джей Ди Вэнсті Иранмен келіссөзден шеттетіп, Вашингтонға Тегеранмен келісім енді қажет емес екенін мәлімдеді. Ол бұл туралы Truth Social әлеуметтік желісіндегі парақшасында жазды.
«Бізге Иранмен келісім қажет емес. Ол күндер әлдеқашан өтіп кетті. Бізде олардың ақшасы, жүздеген миллиард доллар бар, әрі олардың бұғазы да бізде!» делінген жазбада. Трамп Вэнске демократтар билеп отырған қалалар мен штаттардағы сыбайлас жемқорлық пен қылмысқа «толық назар аударуды» тапсырды. Мысал ретінде ол Калифорния, Миннесота және Иллинойс штаттарын атады.
Вэнс Тегеранмен келіссөз жүргізген басты тұлғалардың бірі болатын. Сәуірде ол соғысты тоқтату жөнінде келісу үшін Пәкістанға барған, бірақ ол кездегі келіссөз нәтиже бермеді. Бұл ауыс-түйіс 3 қарашадағы аралық сайлаудан кейін болды: сайлауда демократтар Конгрестің екі палатасында да көпшілік орынға ие болды. Келесі күні Вэнс әлеуметтік желіде республикашылдар соғыс салдарынан жеңілгенін жазды: «Неге жеңілгенімізді бәрі біледі».
Ақ үй АҚШ-тың «өте мықты позицияда» екенін мәлімдеді: оның қолында Иранға қарсы теңіз блокадасы мен Ормуз бұғазын бақылау бар. Кейін Трамптың өзі телебағдаршы Стивен Смитке берген сұхбатында Парсы шығанағындағы одақтастары — Сауд Арабиясы, Катар, Кувейт, БАӘ және Бахрейн өтінгендіктен Иранға жаңа соққы жасамай отырғанын айтты. «Мен мұны дереу аяқтай алар едім. Мен қорғағым келетін елдердің өтінішімен біз сәл ұзағырақ, сәл өркениеттірек әрекет етіп жатырмыз», — деп келтіреді оның сөзін РИА Новости.
Алайда соғыс қимылдары тоқтаған жоқ. 13 қарашаға қараған түні Ислам революциясы сақшылары корпусы Бахрейндегі американ радарына соққы бергенін мәлімдеді. Ал бір күн бұрын Иран әскерилері Ормуз бұғазында олардың ескертуіне құлақ аспаған төрт мұнай танкерінде жарылыс болғанын хабарлады. Reuters бұл деректі бірден тексере алмады.
Трамптың мәлімдемесінен кейін мұнай сәл арзандады. Reuters агенттігінің хабарлауынша, 13 қарашада таңертең Brent маркалы мұнайдың баррелі шамамен 95,4 доллар, WTI шамамен 88,5 доллар тұрды. Апта қорытындысында Brent 2,4%-ға арзандауы мүмкін, ал алдыңғы аптада оның бағасы 16%-ға құлаған еді. Агенттік мұны АҚШ-тың Таяу Шығыстан мұнай жеткізуді тоқтатып тастауы мүмкін жаңа ауқымды соғысқа емес, блокадаға сүйеніп отырғанымен байланыстырады. Бұл Қазақстан үшін маңызды: мұнай — елдің негізгі экспорт тауары, ал бюджет кірісі оның бағасына тікелей байланысты.
АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы соғысы тоғызыншы айға созылды. Бұған дейін Трамп бұл соғысты «іс жүзінде аяқталды» деп атаған еді, алайда екі тараптың соққылары мен Парсы шығанағындағы кемелерге шабуылдар әлі тоқтамай отыр.
