Жексенбі, 15 қарашада Манилада Оңтүстік-Шығыс Азия елдері қауымдастығының (АСЕАН) 49-саммиті ашылды. Биыл блокқа төрағалық ететін Филиппин президенті Фердинанд Маркос кіші 11 елді бірлікке шақырды: Таяу Шығыстағы соғыс аймаққа отын мен азық-түлік жеткізуге, көлікке кері әсер етіп отыр. Саммит 17 қарашаға дейін жалғасады.
«Біз көлеміміз, тарихымыз, мәдениетіміз бен жағдайымыз жағынан әртүрліміз, бірақ мұнда тең ретінде жиналдық», — деді Маркос Пасайдағы PICC конференция орталығында. Оның айтуынша, бір елдің мүмкіндігі жетпегенде аймақтың күші көмекке келеді. Ол Оңтүстік Қытай теңізіндегі мінез-құлық кодексін халықаралық құқық негізінде ілгерілетуге де шақырды. Саммит ұраны — «Болашаққа бірге жол саламыз».
Саммитке АСЕАН көшбасшыларынан бөлек, төраға қонағы ретінде қайта сайланған Бразилия президенті Луис Инасиу Лула да Силва мен Канада премьер-министрі Марк Карни келді. Карни сенбіде Канада мен Филиппин еркін сауда келісімі бойынша келіссөздерді аяқтағанын жариялады: құжатқа жарты жылдай уақыттан кейін қол қойылып, ол 2027 жылы күшіне енеді деп күтілуде. AFP дерегінше, Австралия премьер-министрі Энтони Албаниз Филиппинмен жаңа қорғаныс пактісіне қол қояды. ҚХР Мемлекеттік кеңесінің премьері Ли Цян мен Жапония премьер-министрі Санаэ Такаити де күтілуде, Такаити одан кейін алғаш рет Қытайға барады.
AFP дерегінше, АҚШ президенті Дональд Трамп сейсенбіде, саммит соңына қарай келеді. Ол АСЕАН — АҚШ арнайы саммитіне қатысып, Quad тобындағы Үндістан, Жапония және Австралия көшбасшыларымен кездеседі деп күтілуде. Одан кейін Трамп Шэньчжэньдегі АТЭС саммитіне барады, онда Ақ үй Трамп, Си Цзиньпин және Путиннің алғашқы кездесуін жариялаған. Саммит кезінде Манилада 20 мыңға жуық полиция қызметкері жұмылдырылды, солшыл топтар сейсенбіге Трамп сапарына қарсы шеру дайындап жатыр.
Ұзақ жылғы екі дау бұл жолы да шешілмейтін сыңайлы. Филиппин сыртқы істер министрі Тереза Лазаро Оңтүстік Қытай теңізіндегі мінез-құлық кодексі жөнінде Қытаймен келіссөздер 80 пайызға дайын екенін айтты, бірақ дипломаттар оған бұл саммитте қол қойылады деп күтпейді. Блок Мьянмаға қатысты ұстанымын да жұмсартпайды: 2021 жылғы төңкерістен бері елдің әскери басшылары жоғары деңгейдегі кездесулерге жіберілмейді, Манилада Мьянма атынан СІМ департаментінің директоры қатысып отыр. Ал Таиланд Мьянма сыртқы істер министрін кездесулерге қайтаруды талап етуде.
АСЕАН-ға 11 мемлекет кіреді, оның ішінде Индонезия, Вьетнам, Таиланд, Малайзия, Сингапур және Тимор-Лесте бар. 2027 жылы төрағалық Сингапурға өтеді.
