Бүгін, 15 қарашада, әлемде Жол-көлік оқиғалары құрбандарын еске алудың дүниежүзілік күні атап өтіледі. Қарашаның үшінші жексенбісінде жолда қаза тапқан және зардап шеккен жандарды еске алып, құтқарушыларға, дәрігерлер мен полицейлерге алғыс айтады.
Бұл идеяны британдық Бригитта Чаудри ұсынған. 1990 жылы оның 26 жастағы ұлы Мансур фургон жүргізушісі қызыл шамға қарамай қиылыстан өткенде қаза тапты. Ол құрған RoadPeace ұйымы алғашқы еске алу күнін 1993 жылы өткізді. 2003 жылы оған ДДСҰ қосылды, ал 2005 жылғы 26 қазанда БҰҰ Бас Ассамблеясы 60/5 қарарымен барлық елдерге бұл күнді атап өтуді ұсынды.
Көп елде бұл күні үнсіздік минуты жарияланып, еске алу акциялары өтеді. Қазақстанда оларды әдетте полиция құтқарушылар мен медиктермен бірге ұйымдастырады. 14 қарашада Көкшетауда полицейлер, өрт сөндірушілер, құтқарушылар мен медиктер қаза тапқандарды бір минут үнсіздікпен еске алып, қала көшелерімен автошеру өткізді. Астанада осы күнге орай «Өмір үшін тоқта!» автошеруі ұйымдастырылды: колоннада жол апатында қираған көліктер жүреді.
2026 жылғы ұран — «Еске ал. Қолдау көрсет. Әрекет ет». ДДСҰ бағалауынша, әлем жолдарында жыл сайын шамамен 1,19 млн адам қаза табады. БҰҰ 2021–2030 жылдарға арналған Жол қозғалысы қауіпсіздігі жөніндегі іс-қимыл онжылдығын өткізіп жатыр: оның соңына қарай қаза тапқандар мен жараланғандар саны екі есе азаюы тиіс.
Қазақстанда биыл жолда қаза тапқандар азайды. ІІМ дерегінше, сегіз айда 21,4 мың жол-көлік оқиғасы тіркелді, бұл өткен жылдың осы кезеңімен салыстырғанда 5 пайызға жуық аз, ал қаза тапқандар саны 1 446-дан 1 230-ға дейін төмендеді. Тоғыз айдың қорытындысы бойынша қаза тапқандар 16 пайызға азайды. Полиция мұны бақылаудың күшеюімен байланыстырады: жолдағы камералар 28 мыңнан 32 мыңға жетті, 372 дрон және жасырын патрульдеудің 80 көлігі жұмыс істейді. Сонымен бірге тоғыз айда мас күйінде көлік жүргізудің 19 мыңнан астам дерегі анықталды.
