Қазақстан Қаржы министрлігі мемлекеттік қазынашылық міндеттемелерді электрондық-цифрлық форматта шығаруды ұсынды. Бұл – елдің негізгі мемлекеттік облигациялары: үкімет ішкі нарықтан қарызды солар арқылы алады. Министрлік үкімет қаулысының жобасын «Ашық НҚА» порталында жариялады.
Құжат үкіметтің 2025 жылғы 27 маусымдағы № 473 қаулысымен бекітілген қазынашылық міндеттемелерді шығару, орналастыру, айналысқа жіберу, оларға қызмет көрсету және өтеу қағидаларына өзгеріс енгізеді. Министрлік цифрлық форматтан бөлек мемлекеттік бағалы қағаздарға сұранысты арттырып, олардың өтімділігін, яғни сатып алу мен сатуды жеңілдетуді бастапқы дилерлер институты арқылы көздеп отыр. Бастапқы дилерлер деп мемлекеттік облигацияларды орналастыру кезінде сатып алып, биржада олар бойынша баға белгілеуді қолдап отыратын банктерді атайды. Бұл институт 2026 жылғы 4 мамырда іске қосылды: сол кезде Ұлттық банк пен Қаржы министрлігі бастапқы дилер ретінде Банк ЦентрКредит, Еуразиялық банк, Kaspi Bank, ForteBank және Қазақстан Халық банкін белгіледі.
Министрлік жобаның негізі ретінде Президенттің цифрлық активтер индустриясын дамыту туралы 2026 жылғы 7 шілдедегі № 1347 Жарлығын, Бюджет кодексін және үкімет, Ұлттық банк пен Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі 2024–2026 жылдары макроэкономикалық саясатты үйлестіретін жол картасын атайды. Жобада жаңа форматқа көшудің нақты мерзімі көрсетілмеген. Құжат әлі қабылданған жоқ: оған ескертулер порталда 2026 жылғы 27 қарашаға дейін қабылданады.
Мерзім жөніндегі бағдарды Ұлттық банк берді. LS басылымының хабарлауынша, Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов 13 қарашада Алматыда өткен XIV Қаржыгерлер конгресінде токенделген мемлекеттік облигациялар, яғни арнайы платформада цифрлық жазба (токен) ретінде есепке алынатын бағалы қағаздар, 2027 жылғы бірінші тоқсанда шығарылуы мүмкін екенін айтты. Оларды Ұлттық банк Қаржы министрлігімен бірге әзірлеп жатыр.
Елде мұндай тәжірибе бұрыннан бар. Ұлттық банктің хабарлауынша, 9 қарашада банк алғаш рет қысқамерзімді ноталарды токенделген түрде KASE-нің цифрлық қаржы активтері алаңында орналастырды. Бір шығарылымның ноталары әдеттегі және цифрлық түрде қатар сатылды: 50 млрд теңгенің 10 млрд теңгесі токенделген ноталарға тиесілі болды. Айналыс мерзімі – 91 күн, орташа өлшенген кірістілігі – жылдық 15,7%, ал сұраныс ұсыныстан 1,4 есе асты.
Мемлекеттік бағалы қағаздарды токендеу – ауқымды бағдарламаның бір бөлігі. Бұған дейін Сүлейменов үкімет отырысында Қаржы министрлігіне, «Самұрық-Қазына» қорына және «Бәйтерек» холдингіне токенделген мемлекеттік бағалы қағаздардың алғашқы ірі шығарылымдарын дайындау тапсырылғанын хабарлаған. Сонымен қатар Ұлттық банк пен ҚНРДА 2030 жылға дейінгі капитал нарығын дамыту бағдарламасын бекітті, ал капитал нарығы туралы заң жобасын желтоқсанда Құрылтайға енгізу жоспарланып отыр.
