Ұлттық банк қазақстандықтардың мемлекеттік облигацияларға салынған зейнетақы жинағының бір бөлігін жеке компаниялардың басқаруына беруді жоспарлап отыр. Бұл туралы 2026 жылғы 13 қарашада Қазақстан қаржыгерлерінің XIV конгресінде БЖЗҚ басқарма төрағасы Жанат Құрманов айтты. Оның сөзінше, Ұлттық банк мандаттарды беру жұмысын алдағы екі жылда бастайды.
Қазір зейнетақы қаражатының негізгі бөлігін Ұлттық банктің өзі басқарады. Оның орнына қазақстандық және шетелдік басқарушылар пулы құрылады. Әрқайсысы мандат алады: портфельдің өз үлесін және соған қарап жұмыс істейтін табыстылық бағдарын (бенчмарк). Басқарушы қажетті нәтижеге жете алмаса, Ұлттық банк қаражатты басқасына береді. «Іс жүзінде Ұлттық банк енді зейнетақы портфелінің жалғыз басқарушысы болмайды. Оның орнына өз мандаттары аясында жұмыс істеп, оларды орындау үшін жауап беретін көптеген басқарушы компания пайда болады», — деді Құрманов.
Мандаттардың кімге тиетіні әлі шешілген жоқ. Құрмановтың пікірінше, оларды, сірә, қазақстандықтар жинағының бір бөлігін өздері сеніп тапсырып жүрген инвестициялық портфельді басқарушылар (ИПБ) алады. Қазір зейнетақы активтерінің 40%-ға жуығы мемлекеттік облигацияларда тұр, ал Ұлттық банк басқарушылардың табыстылық пен тарифтер бойынша бәсекелескенін қалайды.
Ұлттық банк зейнетақы қаражатының шетелдік бөлігімен дәл осылай жұмыс істеп келеді: шетелдік акциялар мен облигацияларды негізінен әлемдік ірі инвестициялық банктер басқарады, нәтижесі әлсіз болса, олар ауыстырылады. Зейнетақы активтерін жеке басқарушыларға кезең-кезеңімен беру туралы Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов 2026 жылғы қыркүйекте айтып, мерзімін — 2027 жылдың соңын атаған. Мемлекеттік бағалы қағаздардан бастауды 2030 жылға дейінгі капитал нарығын дамыту бағдарламасы да ұсынады. Бұрынғы бағалауларға сәйкес, 2030 жылға қарай жеке ИПБ зейнетақы активтерінің 20–30%-ын басқаруы мүмкін.
