Қаупі орташа 50–69 жастағы ерлерге қандағы ПСА деңгейін екі жыл сайын тексеріп тұрған жөн. Бұл туралы Америка онкологиялық қоғамы (ACS) 12 қарашада жариялаған жаңа ұсынымдарда айтылған. ПСА, яғни простатаға тән антиген — қуықасты безінің обыры кезінде қандағы мөлшері жиі көтерілетін ақуыз. Бұрын қоғам барлық ерлерге тексерілуді ұсынбай, әр адам дәрігерімен бірге шешсін деп келген.
Қаупі жоғары ерлерге 45 жастан бастап жыл сайын тексерілу ұсынылады. Бұл топқа қара нәсілді ерлер, сондай-ақ әкесі не бауыры 65 жасқа дейін простата обырына шалдыққан немесе бірнеше жақын туысы осы аурумен ауырған ерлер кіреді. Егер туысы 65 жастан кейін ауырса, тексерілуді де 45 жастан бастаған жөн, бірақ екі жылда бір рет.
70–74 жаста шешімді ер адам дәрігерімен бірге қайта қабылдайды: бұл жаста тексерудің пайдасы мен зияны онша анық емес. 75 жастан бастап скрининг ұсынылмайды, алайда ПСА деңгейі өсіп келе жатқан, денсаулығы өте жақсы 75–79 жастағы ерлер бұл мәселені дәрігерімен талқылағаны дұрыс. 80 жастан асқан және ғұмыры он жылдан аз деп болжанатын ерлерге тексеру қажет емес.
ПСА деңгейінің жоғары болуы әлі диагноз емес. Көрсеткіш 3 нг/мл-ден (70–74 жаста 6,5 нг/мл-ден) асса, талдауды екі аптадан үш айға дейінгі аралықта қайта тапсырады. Деңгей тағы жоғары шықса, биопсия қажет пе, жоқ па екенін анықтау үшін ер адамға МРТ немесе тексерілген қосымша талдау ұсынылады. Қаупі төмен, баяу өсетін обырды бірден емдемей, алдымен бақылауда ұстау ұсынылады.
Авторлардың айтуынша, 2010 жылғы алдыңғы нұсқадан бері ПСА скринингі простата обырынан болатын өлімді және асқынған жағдайлар санын айтарлықтай азайтатынына дәлел көбейген. «ПСА талдауы простата обырын ерте анықтаудың негізі болып қала береді, енді оның пайдасына дәлеліміз де молырақ», — деді құжаттың аға авторы, ACS өкілі Роберт Смит. Қоғамның ғылыми директоры Уильям Дахут қара нәсілді ерлерде простата обыры ақ нәсілділерге қарағанда 67%-ға жиі анықталатынын, ал одан көз жұматындар саны екі есеге жуық көп екенін еске салды.
Простата обыры — ерлерде ең жиі кездесетін ісіктердің бірі: 2026 жылы АҚШ-та шамамен 333,8 мың адамға осы диагноз қойылады деп күтіледі. Дәрігерлердің пікірі бір жерден шықпайды: Америка отбасылық дәрігерлер академиясы ПСА скринингін ұсынбайды, ал АҚШ-тың алдын алу жөніндегі мемлекеттік жұмыс тобы әр адам жеке шешсін деп кеңес береді. ACS ұсынымдары АҚШ-қа арналған, сондықтан тексерілу туралы өз дәрігеріңізбен сөйлескен жөн.
