Қазақстандағы уран кен орындарының бір бөлігі жақын жылдары игерілмейді: олар болашақ ұрпақ пен еліміздің өз атом станциялары үшін сақталады. Бұл туралы Атом энергиясы жөніндегі агенттіктің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев Анталияда (Түркия) өтіп жатқан «Әлемдік атом күндері — 2026» форумында мәлімдеді, деп хабарлайды Atameken Business.
«Кен орындарының бір бөлігі тоқтатылып, болашақ ұрпақ үшін резервке қойылады. Яғни олар жақын перспективада пайдаланылмайды және игерілмейді. Дайын уран өнімінің бір бөлігі қоймада сақталады, әр станцияда жылу бөлгіш жинақтардың қоры жасалады, ол кейін осы станцияларды пайдалану кезінде қолдануға мүмкіндік береді», — деді Сәтқалиев.
Оның айтуынша, уранның мемлекеттік стратегиялық резерві көп деңгейлі болады. Оған жер қойнауындағы қорлар, дайын уран өнімінің қоймасы және әр станциядағы жылу бөлгіш жинақтардың (ЖБЖ) — ядролық отын кассеталарының қоры кіреді. Резервті тек ел қажеттілігі үшін пайдалану жоспарланған. Отынның өз қорын қалыптастыру үшін Қазақстан Өскеменде МАГАТЭ қамқорлығымен жұмыс істейтін Халықаралық төмен байытылған уран банкінің тәжірибесін пайдалана алады. Бұл банктің өзі ұлттық резерв емес: ондағы уран МАГАТЭ-ге тиесілі, сондықтан Қазақстан оны өз станциялары үшін пайдалана алмайды.
Атом станцияларын 50 жылдан кейін және одан әрі уранмен қалай қамтамасыз ету керегін ойластыру міндетін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында қойған. 2 қарашада Құрылтай комитетінің отырысында Сәтқалиев Атом саласын дамытудың 2050 жылға дейінгі стратегиясы 2050 жылға қарай кемінде 150 мың тонна уранды резервтеуді көздейтінін айтты. Вице-премьер — Ұлттық экономика министрі Серік Жұмаңғарин Үкімет отырысында резервті 2027 жылдың соңына дейін қалыптастыру жоспарланғанын хабарлаған. Осы жұмыс аясында «Қазатомөнеркәсіп» жалпы ауданы 1 мың шаршы шақырымнан асатын алты учаскеде геологиялық барлау жүргізіп жатыр, деп хабарлаған Ақорда.
Қазақстан — уран өндіруден әлемде көш бастап тұрған ел, бірақ елде әзірге өз АЭС-і жоқ. Алғашқы «Балқаш» станциясы Алматы облысындағы Үлкен ауылының маңында салынады, оның бас мердігерін «Росатом» анықтап қойды. Президент құрылысты 2027 жылы бастауға болады деп санайды. Жоба туралы толығырақ — Қазақстандағы АЭС туралы материалда.
