Қазақстан автоөнеркәсібі – жеңіл көлік, автобус, жүк және арнайы техника құрастыратын 11 зауыт. 2025 жылы олар 171 144 көлік шығарды. Бұл алдыңғы жылдан 17,8%-ға көп. 2026 жылдың тоғыз айында өндіріс тағы 34,2%-ға өсіп, 146 541 көлікке жетті. Жеңіл көліктердің дені үш алаңда құрастырылады: Қостанайдағы Allur, Алматыдағы Hyundai Trans Kazakhstan және Astana Motors Manufacturing Kazakhstan.
Қазақстанда қанша көлік шығарылады
Қазақстанның Автокөлік одағы (ҚАО) мен Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің дерегінше, 2025 жылы сала 2,3 трлн теңгеден астам өнім шығарды. 171 144 көліктің 158 944-і – жеңіл көлік, 12 200-і – коммерциялық техника. Зауыттарда 11 153 адам жұмыс істейді.
| Зауыт | 2025 жыл | 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек |
|---|---|---|
| Allur («СарыаркаАвтоПром»), Қостанай | 92 100 | 56 130 |
| Astana Motors Manufacturing Kazakhstan, Алматы | 15 180 | 40 245 |
| Hyundai Trans Kazakhstan, Алматы | 52 040 | 27 305 |
| Kia Qazaqstan, Қостанай | 2 885 | 13 782 |
| Сала бойынша барлығы | 171 144 | 146 541 |
Үкімет 2026 жылы 190 мың көлік шығаруды жоспарлап отыр. Бұл 2025 жылдан 11%-ға көп. Мұны өнеркәсіп және құрылыс министрі Ерсайын Нағаспаев 2026 жылғы шілдеде Үкімет отырысында айтты.
Қазақстанда қандай көлік маркалары құрастырылады
Қазақстанда ең көп құрастырылатын көлік – Chevrolet Cobalt. ҚАО дерегінше, 2026 жылдың тоғыз айында оның 27 659 данасы шықты. Одан кейін Hyundai Tucson (10 522), Kia Sportage (7139), Hyundai Mufasa (6743) және Changan CS35 Max (5296) тұр.
- Allur («СарыаркаАвтоПром»), Қостанай – Chevrolet, JAC, Jetour және басқа маркалар. Елдегі ең ірі зауыт. Оның иесі туралы Allur кімге тиесілі деген мақалада оқыңыз.
- Kia Qazaqstan, Қостанай – Kia көліктері. Бұл бөлек зауыт 2025 жылы іске қосылды.
- Hyundai Trans Kazakhstan, Алматы – Hyundai. 2025 жылы зауыт 52 мыңнан астам көлік шығарды.
- Astana Motors Manufacturing Kazakhstan, Алматы – Chery, Changan, Haval және TANK. Зауыт 2025 жылғы қыркүйекте ашылды, қуаты – жылына 120 мың көлік. Іске қосылғаннан кейін бұл модельдер 7–15%-ға арзандады.
2026 жылдың тоғыз айында маркалар бойынша Chevrolet (29 555), Hyundai (27 275), Kia (17 712), Changan (15 148), Chery (12 593) және Haval (10 955) алда.
Автоөнеркәсіптегі оқшаулау және мемлекеттік қолдау
Оқшаулау, яғни локализация – көлік бөлшектері мен жұмыстың шетелден әкелінбей, ел ішінде жасалатын үлесі. Алғашында Қазақстандағы зауыттар көлікті дайын жинақтан ғана құрастыратын. Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің хабарлауынша, 2020 жылдан бастап сала толық циклді өндіріске көшті. Яғни көлік шанағын осында дәнекерлеп, бояйды.
Қазір елде шина, қозғалтқыш бөлшектері, аккумулятор, орындық және мультимедиа жүйелері шығарылады. Кезекте – бампер, электр сымдары мен доңғалақ дискілері. Hyundai Trans Kazakhstan 2026 жылы бәсеңдеткіш, кілемше және климат жүйелерін шығаруды бастайды.
Мемлекет салаға машина жасау туралы заң арқылы көмектеседі: онда өнеркәсіптік кластер ұғымы пайда болды. Кластер – зауыт пен оның жеткізушілері бір алаңда, қатар орналасуы. Ең ірі кластерлер Қостанайда, Саранда және Алматыда құрылды.
Қазақстан автоөнеркәсібіне кім инвестиция салады
Өнеркәсіп және құрылыс министрлігінің мәліметінше, соңғы бес жылда салаға шамамен 457 млрд теңге инвестиция салынды. Оның 346 млрд теңгеден астамы екі жаңа зауытқа – Kia Qazaqstan мен Astana Motors Manufacturing Kazakhstan-ға жұмсалды. Екі зауытты да жеке топтар салды: Kia Qazaqstan-ды – Allur, екіншісін – Astana Motors. Президенттің Қытайға сапары кезінде Li Auto, OMODA және JAECOO көліктерін шығару туралы келісім жасалды. Li Auto көліктерін Қостанайдағы Allur зауытында құрастыру жоспарланған.
Барлық жоспар жүзеге асқан жоқ. 2016 жылы «Радиоточка» Еуразиялық даму банкі (ЕДБ) Өскеменде Lada шығаратын толық циклді зауытты қаржыландыруы мүмкін екенін жазған еді. Оны АвтоВАЗ-дың қатысуымен «Азия Авто Казахстан» компаниясы салып жатқан. 2018 жылы ЕДБ жабдыққа 4 млрд рубль несие беру туралы келісімге қол қойды. Бірақ 2020 жылғы қарашада Үкімет «Азия Авто»-мен өнеркәсіптік құрастыру туралы келісімді бұзып, Өскеменде Lada шығару тоқтады. Толығырақ – «Азия Авто» тағдыры туралы мақалада.
2026 жылғы тамызда Шығыс Қазақстан облысының әкімдігі Tricar Motors және Dongfeng Kazakhstan компанияларымен меморандумға қол қойды: бұрынғы зауытта автокомпоненттер мен арнайы техника шығару көзделіп отыр. Мерзімі мен сомасы әлі айтылған жоқ.
