Владимир Божко — генерал-лейтенант, Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының бұрынғы бірінші орынбасары. Ол 2007–2014 жылдары Қазақстанның төтенше жағдайлар министрі, 2016–2021 жылдары Мәжіліс Төрағасының орынбасары болды. 2021 жылдың қаңтарында зейнетке шығатынын мәлімдеді. 2021 жылдың маусымынан бастап Божко — Кәсіби әскерилендірілген авариялық-құтқару қызметтерінің республикалық орталық штабы байқау кеңесі төрағасының орынбасары. Оның ұлы Максим — елдегі ірі жұмыртқа өндірушілердің бірі «Шаңырақ» құс шаруашылығы тобының негізін қалаушылардың бірі.
Владимир Божконың өмірбаяны
Толық аты-жөні — Владимир Карпович Божко. Ол 1949 жылғы 16 мамырда Алматыда туған. 1971 жылы Қазақ политехникалық институтын «тау-кен жұмыстарын электрлендіру және автоматтандыру» мамандығы бойынша, 1976 жылы Минскідегі КСРО МҚК-нің Жоғары курстарын бітірген. Заң ғылымдарының кандидаты. Алматы электротехникалық зауытында слесарь-сантехник және шебер болып істеген, кейін 13 жыл Қазақ КСР МҚК-де қызмет еткен.
| Жылдар | Лауазымы |
|---|---|
| 1989–1991 | Целиноград облысы бойынша МҚК басқармасы бастығының орынбасары |
| 1991–1994 | Көкшетау, кейін Шығыс Қазақстан облыстары бойынша ҰҚК басқармаларының бастығы |
| 1994–1999 | ҰҚК-дегі басшылық қызметтер, соның ішінде қарсы барлау департаментінің басшысы |
| 1999–2001 | Jetson Trading LTD фирмасының вице-президенті, оның Қазақстандағы өкілдігінің директоры |
| 2001–2007 | ҰҚК төрағасының бірінші орынбасары |
| 2007–2014 | төтенше жағдайлар министрі |
| 2014–2016 | ішкі істер вице-министрі |
| 2016–2021 | Мәжіліс Төрағасының орынбасары, Қазақстан халқы Ассамблеясынан сайланған депутат |
| 2021 жылғы маусымнан | КӘАҚҚ РОШ байқау кеңесі төрағасының орынбасары |
Лауазымдар «Параграф» жүйесіндегі дербес анықтама мен Kazinform хабарлары бойынша берілді. Божко генерал-лейтенант атағын 2006 жылы алған. Оның І дәрежелі «Барыс» және ІІ дәрежелі «Айбын» ордендері бар.
Божко ТЖМ-де: министрлікті жеті жыл басқарды
Божко төтенше жағдайлар министрі болып 2007 жылғы 13 қарашада тағайындалды. Ол ведомствоны жетіге жуық жыл басқарды. 2014 жылдың тамызында ТЖМ жеке министрлік ретінде таратылып, оның қызметі ІІМ-ге берілді. Божко ішкі істер вице-министрі болып, бұл қызметте 2016 жылдың наурызына дейін жұмыс істеді.
Божко Мәжілісте және оның шулы сөздері
2016 жылдың наурызында Қазақстан халқы Ассамблеясы Божконы Мәжіліс депутаты етіп сайлады, ол палата Төрағасының орынбасары болды. Сол жылдары ол Қазақстанның орыс, славян және казак ұйымдары қауымдастығын басқарды. 2016 жылдан 2025 жылдың қыркүйегіне дейін төраға болды, қазір қауымдастықтың құрметті төрағасы.
Депутаттық жылдары оның өткір сөздері есте қалды. 2019 жылы Ассамблея сессиясынан кейін ол мемлекет үшін «тізе бүгуге» және ештеңе істемейтіндерді «орнына қоюға» шақырды. Кейін масылдық туралы айтқанын түсіндірді. 2017 жылы ауыл жастарының қалаларға бақылаусыз ағылуын тежеуді ұсынды. 2021 жылғы 11 қаңтарда әріптестеріне зейнетке шығатынын айтты: «Біреулер мені үнемі зейнетке жіберіп жүрді. Мен кетемін». Парламенттің одан бергі өзгерісі туралы Құрылтай туралы мақалада жаздық.
Божко отбасында не бар
«Параграф» дерегі бойынша Владимир Божконың жұбайы — Татьяна Михайловна. Олардың қызы Елена (1978 жылы туған) және ұлы Максим (1981) бар. «Параграф» анықтамасында Владимир Божконың жеке компаниядағы жалғыз жұмысы — 1999–2001 жылдары Jetson Trading LTD. 2010 жылдары «Радиоточка» да Владимир Божко отбасының не иеленетіні туралы жазған. Бүгінде отбасының басты бизнесі Максиммен байланысты.
- «Шаңырақ» тобы. Максим Божко — топтың CEO-сы және негізін қалаушылардың бірі, басқарушы компанияның тең иесі. Топтың өз дерегінше, оның үлесіне Қазақстандағы тауық жұмыртқасы нарығының шамамен 8 пайызы және құс еті нарығының 5 пайызы тиесілі. Жылдық түсімі шамамен 130 млн доллар, онда екі мыңға жуық адам жұмыс істейді.
- «Курочка Ряба». Kursiv дерегінше, Ақмола облысы Целиноград ауданының Ақмол ауылындағы тауық еті фабрикасы.
- Kaz Eggs. Компания Ақмолда елдегі алғашқы жұмыртқаны терең өңдеу зауытын салып жатыр. Құны — 30 млрд теңге, іске қосу мерзімі — 2027 жылдың IV тоқсаны. Алғашында оның жалғыз құрылтайшысы Максим Божко болған. Kursiv 2026 жылы жазғандай, 2025 жылдың маусымынан бастап иелері — Камиль Ахмиев («Шаңырақ» БК бас директоры), Қуат Қарбузов және Данияның Kaz Foods ApS компаниясы.
Максим Божко Целиноград аудандық мәслихатының депутаты болып сайланған. IQ Club Kazakhstan хабарлағандай, 2026 жылдың қыркүйегінде ол бес жылға Дүниежүзілік жұмыртқа ұйымының (World Egg Organisation) басқармасына қазақстандықтардан бірінші болып сайланды. Құс шаруашылығына дейін ол «Казинтерфрахт-Астана» компаниясында жұмыс істеген және BDT Telecom директорының орынбасары болған.
Компанияларды қайдан тексеруге болады
Компаниялардың құрылтайшылары мен басшыларын egov.kz порталындағы заңды тұлға туралы анықтама арқылы, салық мәртебесін Мемлекеттік кірістер комитетінің сайтынан тексеруге болады. Бұрынғы әкім туралы ұқсас досье — Сергей Кулагин туралы мақалада.
