Қазақстанның оңтүстігінен солтүстігіне көшетін еңбек мигранттарына мемлекет «Жұмыспен қамтудың жол картасы — 2020» бағдарламасы аясында қаржылай қолдау көрсетеді. Бұл туралы Үкімет отырысында Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму вице-министрі Дәулет Арғандықов хабарлады. Оның айтуынша, қоныс аударушыларға әлеуметтік пакет, көшуге және жүк тасымалдауға субсидия, қызметтік тұрғын үй, ал жастарға жатақхана беріледі.
Арғандықов ішкі көші-қон өңірлер арасындағы, әсіресе солтүстік пен оңтүстік арасындағы кадрмен қамтылу айырмашылығын күшейте түсетінін атап өтті. Оның болжамы бойынша, 2050 жылға қарай солтүстік өңірлердің халқы шамамен 1 млн адамға дейін азайып, оңтүстіктің халқы 5 млн-нан асады. Оңтүстікте тұрғындар саны төрт есеге жуық көп болып, еңбек ресурсы артық болады, ал инфрақұрылымы бар солтүстікте кәсіпорындарға жұмыс күші жетпейді.
Отырыста көші-қон заңнамасын жетілдіру мәселесі де қаралды. Министрлік деректері бойынша, Қазақстанда шетелдік мамандарға берілген 32 мың жұмыс рұқсаты қолданылып жүр. Вице-министрдің айтуынша, квота экономикалық белсенді халықтың 0,7%-ын құрайды және жартылай ғана толған. Шетелдік жұмыскерлер төрт санатқа бөлінеді: топ-менеджерлер мен олардың орынбасарлары, бөлімше басшылары, жоғары білімді мамандар және білікті жұмысшылар. Шетелдік жұмыс күшінің 44%-ы — жоғары білімді мамандар, 25%-ы — білікті жұмысшылар.
Шетелдік жұмыскерлердің көбі Қытайдан (23%), Түркиядан (13–14%) және Үндістаннан (4%) келеді, Италия, Ұлыбритания мен Сербиядан келген мамандар да бар. Олардың 44%-ы құрылыста, 14%-ы тау-кен өнеркәсібінде, 5%-дан астамы өңдеу өнеркәсібінде жұмыс істейді.
Үкімет пен Парламентке енгізілген министрлік заң жобасы ережелерді үш бағытта өзгертеді. Біріншісі — Үкімет тізбесіндегі басым салаларда, мысалы, ғалымдар мен IT-мамандар үшін шетелдіктердің өз бетінше жұмысқа орналасуы. «Қызметкер белгілі бір жұмыс берушіге тікелей бекітілмейді», — деп түсіндірді Арғандықов. Үміткерлер білімі мен тәжірибесі ескерілетін балдық жүйе арқылы іріктеледі.
Екіншісі — шетелдіктерді нақты жұмыс берушіге тарту: рәсімдер оңтайландырылып, салалық квота енгізіледі, жергілікті кадрларға қойылатын талап күшейеді. Бірінші және екінші санат бойынша компанияда кемінде 70% қазақстандық және ең көбі 30% шетелдік, үшінші және төртінші санат бойынша 90% және 10% болуы тиіс. Үшінші бағыт — дарынды шетелдік жастарға, ғылыми олимпиадалар мен байқаулар жеңімпаздарына грант бөлу.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
