Николай Жұмағалиев — Алматы маңындағы Ұзынағаш ауылынан шыққан сериялық кісі өлтіруші. 1979–1980 жылдары ол кемінде сегіз әйелді өлтірген, ал тергеу деректері бойынша оның құрбандары кемінде онға жетеді. Металл тістері болғандықтан оны «Металл азу» (орысша «Металлический клык») деп атаған. Сот оны есі дұрыс емес деп таныды, сондықтан түрмеге жіберілмеді: 1981 жылдан бері ол мәжбүрлеп емделуде. 2026 жылы да ол Алматы облысының Ақтас кентіндегі психиатриялық ауруханада жатыр.
Николай Жұмағалиев кім
Жұмағалиев 1952 жылы Ұзынағашта туған. Әкесі қазақ, анасы беларусь, екеуі де колхозда жұмыс істеген. Ол темір жол училищесін бітірді, әскерде болды, Орал мен Сібірдегі құрылыстарда жұмыс істеді. 1977 жылы туған жеріне оралып, өрт сөндіруші болып орналасты.
Сырт көзге ол сабырлы, қарапайым адам сияқты көрінген. Кейін психиатрлар оған «шизофрения» деген диагноз қойды. Сотта оның тағдырын осы диагноз шешті.
«Металл азудың» қылмыстары
Белгілі алғашқы кісі өлтіруін ол 1979 жылғы 6 қаңтарда Ұзынағаш маңындағы жолда жасады. 1979 жылы тағы бірнеше әйел қаза тапты. Милиция торуыл қойса да, қылмыскерді ұзақ уақыт таба алмады.
1979 жылдың соңында Жұмағалиев басқа іс бойынша — әріптесін мылтықпен абайсызда өлтіргені үшін сотталды. Ол 4,5 жылға кесілді, бірақ 1980 жылы мерзімінен бұрын босап шықты. Көп ұзамай кісі өлтіру қайта басталды.
Оны 1980 жылғы желтоқсанда ұстады. Ол үйіне қонақ шақырған, қонақтардың бірі үй иесінің бір әйелге қастандық жасап жатқанын көріп қалды. Куә милиция шақырды. Жұмағалиев қашып кетті, бірақ келесі күні, 20 желтоқсанда, оны туысының жертөлесінен тауып алды. Жауап алу кезінде ол сегіз кісі өлтіргенін мойындады.
| Жыл | Не болды |
|---|---|
| 1979 | Алғашқы кісі өлтіру, кейін тағы бірнешеуі; абайсызда кісі өлтіргені үшін сотталды |
| 1980 | Мерзімінен бұрын босады, жаңа кісі өлтірулер, 20 желтоқсанда ұсталды |
| 1981 | Сот есі дұрыс емес деп таныды, Ташкенттегі арнайы ауруханада мәжбүрлеп емдеу |
| 1989 | Қарапайым психиатриялық ауруханаға апара жатқанда қашып кетті |
| 1991 | Ферғана алқабында ұсталып, Қазақстанға қайтарылды |
| 2014 | Тағы бір кісі өлтіру — 1990 жылы Ақтөбеде болған қылмыс ашылды |
1989 жылғы қашу және қайта ұсталуы
1981 жылғы желтоқсанда Алматы облыстық соты Жұмағалиевті Ташкенттегі арнайы ауруханаға мәжбүрлеп емдеуге жіберді. Сегіз жылдан кейін дәрігерлер оны қарапайым психиатриялық ауруханаға ауыстыруға рұқсат берді. 1989 жылғы 29 тамызда ол жолда қашып кетті.
Оны екі жылға жуық бүкіл Одақ бойынша іздеді. 1991 жылы ол Ферғана алқабында қой ұрлағаны үшін ұсталып, анықталды. Содан кейін оны Қазақстанға, психиатриялық ауруханаға қайтарды. 2014 жылы тергеу оның қашып жүрген кезде, 1990 жылы Ақтөбеде бір әйелді өлтіргенін дәлелдеді.
Николай Жұмағалиев қазір қайда
Жұмағалиев Алматы облысындағы «Ақтас» психиатриялық ауруханасында жатыр. 2016 жылғы қаңтарда әлеуметтік желілерде ол қашып кетті деген қауесет тарады. Алматы облыстық ішкі істер департаменті бұл жалған ақпарат екенін хабарлады, қауесет таратқан адам анықталды.
2026 жылғы тамызда ауруханаға Денсаулық сақтау министрлігінің Медициналық және фармацевтикалық бақылау комитеті тексеру жүргізді. Оған пациенттерге қатыгездік көрсетіледі деген Instagram-дағы жазба себеп болды. Ведомство мәліметінше, бұл ақпарат расталмады. Жұмағалиевтің өзі YouTube-тағы сұхбатында тар жерде тұратынын, серуенге сирек шығатынын айтқан. Оны шығару туралы мәселе анда-санда көтеріледі, бірақ ол бойынша шешім жоқ.
Алматыдағы басқа атышулы қылмыстар: Копай, Турочкин және Вершинин «санитарлары»
Алматыдағы адам етін жегендер туралы екінші атышулы іс 1990-жылдары болды. Сергей Копай, оның өгей інісі Евгений Турочкин және Михаил Вершинин психиатриялық ауруханада жұмыс істеген: екеуі — санитар, біреуі — фельдшер. 1998 жылғы сәуірден 1999 жылғы наурызға дейін олар жезөкшелікпен айналысқан кемінде жеті жас әйелді өлтіріп, денесінің бір бөлігін жеген. Олар өздерін «қызыл шам кварталының санитарлары» деп атаған.
Оларды 1999 жылғы сәуірде, екі әйел Шевченко көшесіндегі пәтерде оларға есірткі беріп, есінен тандырмақ болғанын айтып шағымданғаннан кейін ұстады. 2001 жылғы 28 қыркүйекте Алматы қалалық соты үшеуін де ату жазасына кесті. 2004 жылы өлім жазасына мораторий енгізілгеннен кейін үкім өмір бойы бас бостандығынан айырумен ауыстырылды. Копай 2008 жылы колонияда қайтыс болды, Турочкин мен Вершинин Жітіқарадағы «Қара бүркіт» колониясында жазасын өтеп жатыр.
Бұл оқиғаларды «Радиоточка» да «Ретро-детектив» айдарында баяндаған, онда ескі Алматының істері — «маңызды клиенттерге» арналған жасырын үйлерден бастап адам етін жегендерге дейін жазылған. Алматыдағы басқа атышулы оқиғаны Руслан Күлекбаевтың 2016 жылғы атысы туралы материалдан оқи аласыз.
