Мазмұнға өту
2026 жылғы 15 қараша, жексенбі

SpaceX Starship кемесін алғаш рет мұнарамен ұстап алды

Super Heavy үдеткіші мұнараға оралмады: отын жетпей қалғандықтан ол Мексика шығанағына бұрылып, сонда жарып жіберілді.

Корабль Starship Ship 42 с работающими двигателями опускается к стартовой башне на космодроме Starbase в Техасе
Фото: SpaceX

SpaceX тарихта алғаш рет орбитадан оралған Starship кемесін — зымыранның жоғарғы сатысын — ұшыру мұнарасымен ұстап алды. Компанияның хабарлауынша, Ship 42 кемесі Техастағы Starbase ғарыш айлағына оралып, 15 қарашада Астана уақытымен шамамен сағат 2:20-да мұнараның механикалық «қолдарына» қонды. Бұл ұшырылғаннан кейін 22,5 сағат өткен соң болды. Бұған дейін ешбір компания орбиталық зымыранның жоғарғы сатысын ұшыру алаңына қайтарып көрмеген.

Зымыран 14 қарашада Астана уақытымен сағат 3:47-де ұшырылды. Кеме шамамен 275 км биіктіктегі орбитаға шығып, 1 сағат 17 минутта үшінші буын Starlink-тің 26 серігін орбитаға орналастырды және Жерді шамамен 14 рет айналып өтті. Бұл — Starship-тің ең ұзақ ұшуы. Серіктердегі камералар кеменің жылудан қорғайтын қабатын түсіріп, инженерлер оның қайту кезіндегі қызуға шыдайтынына көз жеткізді. Астана уақытымен сағат 23:23-те кеме қозғалтқышын 10 секундқа қосып, орбитадан шықты да, Starbase-ке бет алды.

«Бұл — жетіспей тұрған буын еді. Бұл ғарыштық ұшулардың қасиетті Граалі еді: оттың ішімен құлдилап, ауада болаттың қолына ілігу. Біз Starship-ті ұстап алдық, енді бәрі өзгереді», — деді трансляция кезінде SpaceX өкілі Дэн Хуот. Илон Маск X желісінде: «SpaceX-тің керемет командасын құттықтаймын!!!» деп жазды. NASA басшысы Джаред Айзекман да Маск пен компанияны құттықтады.

Super Heavy үдеткішін ұстап алу мүмкін болмады. Ол ұшырылғаннан кейін алты жарым минуттан соң мұнараға оралуы тиіс еді, бірақ отынның аздығы туралы белгі шыққандықтан, қайту маневрін мерзімінен бұрын аяқтады, деп хабарлады эфирде SpaceX өкілі Кейт Тайс. Бағыттау жүйесі үдеткіштің тиісті нүктеде емес екенін анықтап, мұнараға қонуды өзі тоқтатты: Super Heavy Мексика шығанағына бұрылып, су үстінде қалықтап тұрды да, ұшуды апаттық тоқтату жүйесі арқылы жарылып жойылды.

Отын жетпеді, себебі үдеткіштің қозғалтқыштары есептегіден сәл әлсіз жұмыс істеді, деп жазды X желісінде Илон Маск. Компания мұны Raptor V3.2 қозғалтқыштарының тұрақты жұмысы мен бағдарламаны өзгерту арқылы түзетпек: қайтуға отын қалуы үшін қозғалтқыштар «шамамен бір секунд ертерек» сөндіріледі. «Бұл үдеткіштің жоғалуы толық көп реттік Starship-тің жаппай ұшуларына көшу мерзімімізді өзгертпейді», — деп қосты Маск.

Илон Маскның үдеткіштің жоғалу себептері туралы жазбасы:

https://x.com/elonmusk/status/2121648438144024943

Бұл нені білдіреді. Көп реттік кемелер SpaceX-ке Starlink V3 серіктерін арзанырақ әрі жиірек шығару үшін қажет: компанияның есебінше, әрбір осындай серік қазіргі V2 Mini-ге қарағанда шамамен 10 есе жоғары жүктеу жылдамдығын береді. Falcon 9 зымырандарының тек бірінші сатылары қайтарылады, ал жоғарғы сатылары әр ұшырылымнан кейін жоғалады. Маск Starship 2027 жылдың бірінші жартысында аптасына бір рет ұшатын болады деп күтеді. NASA Starship кемесін Artemis бағдарламасы бойынша ғарышкерлерді Айға қондыратын модуль ретінде таңдаған — ол үшін кемені орбитада бірнеше рет отынмен толтыру қажет.

SpaceX Super Heavy үдеткіштерін мұнарамен 2024 жылғы қазаннан бері ұстап келеді — осы ұшуға дейін бұл үш рет сәтті болды, ал бұрынғы Starship кемелерінің бәрі ұшуын мұхитта аяқтаған. Ұшыру алдында компания екі сатыны да ұстап алуды жоспарлаған. Алдыңғы, 14-ұшу 28 қыркүйекте Starship-ті алғаш рет орбитаға шығарды, бірақ қозғалтқыштардың сөнуіне байланысты шамамен үш сағаттан кейін аяқталды.

БөлісуTelegramWhatsAppVKFacebookX

Сондай-ақ оқыңыз