Салық кодексіне енгізілетін түзетулер топтамасында қосымша декларация бойынша салықты бөліп төлеу мен төлеу мерзімін кейінге шегеруді жоятын норма бар. Бұл туралы Қазақстан салық консультанттары қауымдастығының басшысы Сакен Карин LS іскерлік басылымына айтты. Қосымша декларация – түзетілген есептілік: оны бұрын тапсырылған декларациядан қате табылғанда береді. Кариннің сөзінше, топтаманың өзі шамамен 300 беттен тұрады.
«Бізде мұндай мүмкіндік болған еді, енді оны Салық кодексінен алып тастағысы келеді. Біз, әрине, бұған келіспейміз, үкіметтен қайта қарауды сұраймыз», – деді ол.
Консультанттардың екінші наразылығы салыстырмалы бақылауға қатысты. Бұл – салық бақылауының жаңа түрі: салық органы бизнеске хабарлама жібереді, ал кәсіпкердің түсініктемесі оны қанағаттандырмаса, электрондық шот-фактура жазуға шектеу қойылып, банк шоттарындағы шығыс операциялары тоқтатылуы мүмкін. Карин мұндай тәртіпті «сыбайлас жемқорлыққа апаратын тура жол» деп атады. Ол сондай-ақ топтамада B2B-шегерімдер туралы норма жоқ екенін, ал түзетулердің өзі Президент Жолдауына дейін дайындалғанын айтты: Жолдаудан кейін қауымдастыққа жаңа өзгерістер жіберілмеген.
B2B-шегерім – жалпыға бірдей белгіленген режимдегі компаниялардың оңайлатылған декларациядағы кәсіпкерлермен жасалған мәмілелер бойынша шығыстарын салықтан шегеру құқығы. 2026 жылдан бастап мұндай құқық жоқ, сондықтан оңайлатылған режимдегі жеке кәсіпкерлер тапсырыстарынан айырылып жатыр. Кәсіпкер әрі сарапшы Максим Барышев айтуынша, түзетулер қараша айының соңына дейін дайындалып, Құрылтайға енгізілуі тиіс, сонда олар 2027 жылғы қаңтардан бастап күшіне енеді. Оның сөзінше, шегерімдер қайтарылмаса, кәсіпкерлер «2027 жылы, шамамен наурызда, салық төлеуге ақшаның жетіспеушілігіне тап болады». Салық қауіпсіздігі жөніндегі сарапшы Дмитрий Казанцев басқаша ойлайды: «қазір B2B-шегерім беру үшін, шын мәнінде, реформаның сәтсіз болғанын мойындау керек».
Бұл кәсіпкерлер үшін нені білдіреді. Қазір қосымша декларация – салық органынан төлемді бөліп төлеуді немесе кейінге шегеруді сұрауға негіз болатын жағдайлардың бірі. Егер норма сақталса, мұндай негіз болмайды: Кариннің сөзінше, «іс жүзінде салық төлеушілер оны ала алмайды». Әзірге бұл – тек жоба: түзетулер Құрылтайға әлі енгізілген жоқ, олардың мәтіні өзгеруі мүмкін.
Жаңа Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшінде. 28 қазанда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына Жолдауында үкіметке салық заңнамасына нүктелі өзгерістер топтамасын дайындауды тапсырды және 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап шағын бизнесті тексеруге үш жылдық мораторий енгізуді талқылауды ұсынды.
