Өзбекстан ұялы телефондарды әкелуге салынатын кедендік бажды 5%-дан нөлге дейін төмендетеді. Ел бұл мөлшерлемені Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) кіру жөніндегі келіссөздерде келісіп қойған. Бұл туралы 11 қарашада Кеден комитеті басқармасының бастығы Фарход Олимжонов айтты. Баж қай күннен бастап алынып тасталатынын ол нақтыламады.
Оның айтуынша, сатып алушылар үшін телефондар шамамен 5%-ға арзандайды, бірақ ҚҚС сақталады. Бұл ретте бюджетке 300–400 млрд сум (шамамен 25–33 млн доллар) аз түседі.
Өзбекстанға телефон әкелу жылдам өсіп келеді. 2026 жылдың он айында елге ресми жолмен 4,1 млн ұялы құрылғы әкелінді, бұл өткен жылғыдан миллионға көп. Олар үшін төленген кеден төлемдері 2,1 есе өсіп, 2 трлн сумға (шамамен 167 млн доллар) жетті.
Дәл осы күндері кеденге Ташкент әуежайындағы жағдайды шешуге тура келді. 10 қарашада онда жолаушылар шетелден әкелген жаңа телефондарды ресімдеу тоқтатылды: кеден мұны жалған IMEI-кодтардың көбеюімен түсіндірді. Kun.uz хабарлауынша, 11 қарашада телефондарды тіркейтін UzIMEI жүйесінің операторымен келіссөзден кейін шектеу алынып тасталды. Жолаушыларға ұсталған жүздеген құрылғыны қайтару басталды, ал UzIMEI мамандары енді әуежайда тұрақты жұмыс істейді.
Кеден комитеті сондай-ақ 2025–2026 жылдары телефондарды ресімдеу мен IMEI тіркеудегі бұзушылықтар үшін 29 қызметкердің жазаланғанын хабарлады. Бірнеше кеденшіге қатысты қылмыстық іс қозғалды. Он айда Ташкент әуежайының өзінде заңсыз әкелудің 185 дерегі анықталды — бұл жалпы құны 8,8 млрд сум (шамамен 735 мың доллар) болатын 1185 телефон.
Өзбекстанға ұшатын қазақстандықтар үшін тәртіп бұрынғыша қалады. Әуе жолаушысы SIM-картасы бар ең көбі екі құрылғыны бажсыз әкеле алады, олардың жалпы құны 1000 доллардан аспауы тиіс. Шектен асқан сомадан 30% алынады: мысалы, 1300 доллар тұратын смартфон үшін 90 доллар төлеуге тура келеді. Өз елінің SIM-картасын пайдаланатын шетелдіктер телефонды UzIMEI-де тіркеу үшін ақы төлемейді. Ал тіркелмеген телефонға өзбек SIM-картасы салынса, 30 күннен кейін ол жергілікті желілерден ажыратылады. Тіркеу алғашқы 30 күнде 88 мың сум (шамамен 3,3 мың теңге), одан кейін 110 мың сум (шамамен 4,1 мың теңге) тұрады.
Өзбекстан ДСҰ-ға кіру жөніндегі келіссөздерді 1994 жылдан бері жүргізіп келеді, 2020 жылы олар қайта жалғасты. Қараша айының басында ДСҰ келіссөздердің шешуші кезеңге жеткенін мәлімдеді. Өзбекстан — қазақстандықтар жиі баратын елдердің бірі: он айда онда Қазақстаннан 2,7 млн турист болды, бұл елге келген шетелдік қонақтардың төрттен біріне жуығы.
