2026 жылғы 20 қарашадан бастап Қазақстанда Ішкі істер министрлігі Жол жүрісі қағидаларына енгізген түзетулер күшіне енеді. Белгілер рұқсат еткен жерде жүк көліктері мен автобустар қалада сағатына 50 шақырымнан жылдам жүре алады, қағидалардан қозғалтқышы жұмыс істеп тұрған көлікті тұраққа қою туралы тармақ алынып тасталады, ал электр қозғалтқышы бар велосипедтер мопедке теңестіріледі. Сондай-ақ қағидаларда жүргізушісіз көліктерге арналған жеке тарау пайда болады.
Қазір елді мекендерде жүк көліктері мен автобустардың жылдамдығы сағатына 50 шақырыммен шектелген, тіпті сол учаскеде басқа көліктерге одан жылдам жүруге рұқсат етілсе де. Түзетулер күшіне енген соң олар 3.24 белгісі рұқсат ететін жылдамдықпен жүре алады, бірақ ол сағатына 90 шақырымнан аспауға тиіс. Мәселен, Алматыда Үлкен Алматы айналма жолы (ҮАЖ) мен әл-Фараби даңғылында жеңіл көліктерге сағатына 80 шақырыммен жүруге рұқсат етілген, енді жүк көліктері мен автобустар да сондай жылдамдықпен жүре алады.
Көлікті қыздыруға қатысты талап та өзгереді. Бұған дейін елді мекенде тұрғындарға кедергі келтіретін болса, қозғалтқышы жұмыс істеп тұрған көлікті тұраққа қоюға тыйым салынатын. Енді бұл тармақша қағидалардан алынып тасталады. Дегенмен тұрғын аймақтар мен аулаларға қатысты шектеулер сақталады, сондықтан жүргізуші көршілердің мүддесін бұрынғыдай ескеруге тиіс.
Велосипедшілерге қойылатын талаптар да өзгереді. Енді адамның күшімен ғана қозғалатын көлік құралы велосипед деп саналады. Сипаттамасы бойынша мопедке сәйкес келетін электр велосипедтер осы санатқа ауысады: оларды полицияда тіркеу қажет болады, ал мұндай велосипедті тек жүргізуші куәлігі бар адам басқара алады. Бұл көлікпен тротуар мен жаяу жүргіншілер жолында жүруге болмайды. Сонымен қатар қағидалардан 14 жасқа толмаған балаларға кәдімгі велосипедпен жүріс бөлігінің оң жақ шетімен және бағыттағы көлік жолағымен жүруге тыйым салатын жеке тармақ алынып тасталады.
Электросамокаттардың қозғалыс тәртібі қағидаларда бекітіледі. Олар велосипед жолдары мен жолақтарымен жүруге тиіс, ал ондай жол болмаса, жүріс бөлігінің оң жақ шетімен бір қатар болып, соның ішінде автобус жолағымен немесе жол жиегімен жүре алады. Самокатпен тротуарда жүруге болмайды.
Жүргізушісіз көліктерге арналған жеке тарауда қашықтағы оператордың міндеттері жазылған: мұндай көлік жол-көлік оқиғасына түссе, оператор полицияға хабарлауға, ал зардап шеккендер болса, жедел жәрдем шақыруға міндетті. Бұл көліктердің жұмыс аймақтарын, бағыттарын, жылдамдығын және тұрақ орындарын уәкілетті мемлекеттік органдар белгілейді. 20 қарашада жолдарда жүргізушісіз көліктер көптеп пайда болмайды: жаңа нормалар олардың жол қозғалысына қатысу шарттарын ғана айқындайды.
Түзетулер Жол жүрісі қағидаларын 2026 жылғы 25 тамызда күшіне енген «Жол жүрісі туралы» заңдағы өзгерістерге сәйкестендіреді. Сол кезде заңда қозғалтқышы жұмыс істеп тұрған көлікті тұраққа қоюға салынған тыйым алынып, самокаттарға тротуармен жүруге тыйым салынды.
