16 қараша, дүйсенбі күні таңертең Юпитер мен Марс аспанда бір-біріне өте жақын келеді: олардың арасы бір градустан сәл ғана асады. Бұл созылған қолдағы шынашақтың енімен шамалас. Ғаламшарлар Астана уақытымен шамамен сағат 07:00-де барынша жақындасады. Бұл уақыт Қазақстан үшін қолайлы: таң атпай тұрып ғаламшарлар аспанның оңтүстік бөлігінде биікте тұрады. Оларды еліміздің кез келген қаласында, соның ішінде Алматы мен Астанада да жай көзбен көруге болады.
- Қашан қарау керек: 15 қарашадан 16 қарашаға қараған түні, ең қолайлы уақыт – Астана уақытымен сағат 05:00-ден 07:00-ге дейін. Жұпты көршілес түндерде де көруге болады: 14–17 қараша аралығында ғаламшарлардың арасы үш градустан аспайды.
- Қайдан іздеу керек: ғаламшарлар түн ортасына таман шығыстан көтеріледі, ал таңға қарай оңтүстікте биікке шығады. Олар Арыстан шоқжұлдызында, оның ең жарық жұлдызы Регулдың маңында орналасады.
- Қалай ажыратуға болады: Юпитер – аспанның бұл бөлігіндегі ең жарық «жұлдыз». Оның қасындағы Марс әлдеқайда күңгірт әрі қызғылт реңкімен ерекшеленеді.
- Немен қарау керек: жай көз де жеткілікті. 10×50 дүрбімен қарасаңыз, екі ғаламшар да, Регул да бір көру аясына сыяды, ал шағын телескоппен Юпитердің бұлт белдеулерін көруге болады.
Ғаламшарлардың жақындасуы – перспектива әсері ғана. Жерден қарағанда олар бір сызықтың бойында тұрғандай көрінеді, ал шын мәнінде олардың арасы шамамен 600 млн километр. Астрономдар мұндай құбылысты қосылу деп атайды. Сол таң алдындағы сағаттарда шығыс-оңтүстік-шығыста көкжиекке жақын Шолпан да көрінеді. Ол – таңғы аспандағы ең жарық нүкте, оның жанында Бикеш шоқжұлдызының Спика жұлдызы тұрады.
Марс пен Юпитер аспанда шамамен екі жылда бір рет кездеседі: алдыңғы жақындасу 2024 жылғы тамызда болған. Ғаламшарлар келесі жолы бір-біріне дәл осылай жақын келуі тек 2029 жылғы шілдеде, Бикеш шоқжұлдызында болады. Бақылаудың басты шарты – ашық ауа райы: қала жарығы жарқын ғаламшарларды жасырмайды, бірақ бұлт кедергі келтіреді.
