Өзбекстанда 707,3 мың этникалық қазақ тұрады, бұл — ел халқының 1,8%-ы. Саны жағынан қазақтар өзбектер, тәжіктер және қарақалпақтардан кейінгі төртінші орында тұр. Бұл деректер Өзбекстан Ұлттық статистика комитетінің халық санағының алдын ала қорытындылары жинағында келтірілген, ал өңірлер, тілдер мен туған жер бойынша толық кестелерді Gazeta.uz басылымы талдап шықты.
Қазақтардың дені екі өңірде тұрады. Қазақстанның Түркістан облысымен шектесетін Ташкент облысында 335,7 мың қазақ бар, бұл — өңір тұрғындарының 8,9%-ы. Қарақалпақстанда 236,6 мың қазақ тұрады, олар республика халқының 11%-ын құрайды. Екі өңір бірге Өзбекстандағы қазақтардың шамамен 81%-ын береді. Тағы 59 мың қазақ Науаи облысында, 43,1 мыңы Ташкенттің өзінде тұрады.
Қазақ тілін негізгі тіл ретінде 561,3 мың адам атаған, бұл этникалық қазақтар санынан шамамен 146 мыңға аз. Олардың жартысына жуығы, яғни 277,2 мыңы Ташкент облысында, тағы 167,2 мыңы Қарақалпақстанда тұрады.
Санақ шетелде туғандарды да есепке алды, олардың саны — 189,6 мың адам. Өзбекстанның 29,4 мың тұрғыны Қазақстанда туған, бұдан көп тек Тәжікстаннан (50,9 мың) және Ресейден (38 мың) шыққандар. Алайда туған жер азаматтықты білдірмейді: адам Қазақстанда туып, Өзбекстанда сол елдің төлқұжатымен әлдеқашан тұрып жатуы мүмкін. Сондай-ақ елде бір жылдан астам тұратын 56,9 мың шетелдік бөлек есепке алынды, олардың көбі — Үндістан, Ресей және Қазақстан азаматтары.
2026 жылғы 15 қаңтардағы жағдай бойынша Өзбекстанда барлығы 39,05 млн адам тұрған, бұл ағымдағы статистикадағы саннан 810,6 мыңға көп. Бұл — елде 1989 жылдан бергі алғашқы санақ, ол 15 қаңтар мен 28 ақпан аралығында өтті. Өзбектер 34,9 млн (89,4%), тәжіктер 1,28 млн, қарақалпақтар 841,4 мың, орыстар 606,5 мың адам болып шықты. Ұлты адамдардың өз сөзі бойынша жазылды, ал түпкілікті қорытындыны Ұлттық статистика комитеті кейін жариялайды.
Салыстыру үшін: 2021 жылғы санақ бойынша Қазақстанда 614 мың өзбек тұрған. Өзбекстан елімізге көшіп келетіндер ең көп шығатын елдердің бірі болып қала береді: 2026 жылдың тоғыз айында қоныс аударушылардың ең көбі дәл осы елден келді. Этникалық қазақтардың қандас мәртебесін қалай алатыны және оларға қандай жеңілдік берілетіні туралы бұған дейін жазғанбыз.
