«Радиоточкадағы» «Электроника және өмір» бағдарламасының 14-шығарылымы интернет тарихына арналды. Авторлар бүкіләлемдік желі идеясының алғашқы қадамдарынан бастап оның болашағы туралы болжамдарға дейін сөз етті. Әңгіме үш кезеңге құрылды: бельгиялық Поль Отленің жобасы, американдық ARPANET желісі және «заттар интернеті».
Шығарылымның эпиграфы ретінде фантаст жазушы Артур Кларктың сөзі алынды: «Интернеттен бір нәрсе іздеу — Ниагарадан бір стақан су алуға тырысумен бірдей».
Желінің көптеген бастау үлгілерінің бірін бұдан 80 жылдан астам бұрын бельгиялық жазушы, құжаттану теоретигі Поль Отле сипаттаған. Ол телефонның, радио мен теледидардың дамуына үміт артып, Radiated Library жүйесін ойлап тапты. Бұл — «Мунданеум» деп аталған болашақтың кітапханасы еді. Ойы қарапайым болатын: адам кітапханаға қоңырау шалады, ал өзіне қажет тақырып бойынша мәлімет теледидар экранына шығады. Отле бұл жобаны іс жүзінде жүзеге асыра бастаған.
Келесі қадамды әскерилер жасады. 1957 жылы АҚШ Қорғаныс министрлігі соғыс бола қалған жағдайда армияға сенімді байланыс және ақпарат беру жүйесі керек деп шешті. Қорғаныс ғылыми-зерттеу әзірлемелері агенттігі осы мақсатта компьютерлік желі құруды ұсынды. Жұмыс Лос-Анджелестегі Калифорния университетіне, Стэнфорд зерттеу орталығына, Юта университетіне және Санта-Барбарадағы Калифорния штаты университетіне тапсырылды. Желі ARPANET деп аталды. 1969 жылы ол осы төрт мекемені байланыстырды.
ARPANET-ке қосылған компьютерлердің бірі Honeywell болған. Мұндай машина 1967 жылғы «Миллиард долларлық ми» фильмінде де көрінеді. Онда Майкл Кейн тыңшы Гарри Палмердің рөлін сомдаған.
Бағдарламада желінің болашағы туралы сақтықпен айтылды: алдағыны болжағысы келу — заңды нәрсе, бірақ болжамдар әрдайым дәл келе бермейді. Авторлардың пікірінше, тарихи алғышарттар мен жоғары технологиялардағы қазіргі үрдістерге сүйенетін білікті мамандардың бағасына көбірек сенуге болады. Сарапшылардың басым бөлігі бір пікірге тоқтайды: алда — «заттар интернеті». Яғни үй техникасы да желіге қосылады, тіпті тоңазытқыштың өзі азық-түлік сатып алатын болады.
Бүкіләлемдік өрмек туралы толығырақ материалдар журналдың аудионұсқасына енді.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
