Алматыдағы мүгедектер мен психохрониктерге арналған интернат-үйдің қамқорлығындағы жандардың туыстары жақындарының жағдайы нашарлап жатқанына шағымданады: олардың айтуынша, адамдар нашар тамақтандырылады, ал қызметкерлер дөрекі. Олар туыстарына зиян тиеді деп қорқып, аты-жөнін айтқысы келмейді, сондықтан «Радиоточка» олардың өтініші бойынша есімдерін өзгертті. Интернат директоры Светлана Нурбаева бұл шағымдармен келіспейді.
П. И. есімді ананың айтуынша, ұлы сот шешімімен әрекетке қабілетсіз деп танылып, интернатқа орналастырылған. «Ұлымның жағдайы жақсарудың орнына нашарлап кетті», — дейді ол. Оның сөзінше, ол ұлының денесінен соққының іздерін көрген, соңғы рет 2014 жылы. Ұлы ашушаң, тұйық болып алған, қыста оны далаға шығармайды, еңбек пен бос уақыт ұйымдастырылмайды. Анасы оған аптасына үш рет барып, киім мен гигиена құралдарын өзі сатып алады. Оның айтуынша, зейнетақыны ұлы да, өзі де алмайды. Осыған ұқсас арыздар бірнешеу — тек есімдер мен интернатта болған мерзімі ғана өзгереді.
«Қорғау HR» қоғамдық қорының атқарушы директоры Алия Абдинова интернатта алты жыл болған А. И. туралы айтты. Стандарт бойынша жағдай үйдегідей болып, адамдардың күйі жақсаруы тиіс, бірақ Абдинованың айтуынша, керісінше нашарлайды және ұрып-соғу фактілері бар. Анасы қызының ұрылғанына шағымданғанда, құқық қорғаушының сөзінше, оқиғаны құрбысы ұрғандай етіп көрсеткен.
Интернаттың бұрынғы директоры Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігіне жаңа басшылықтың әрекетін тексеруді сұрап арыз жазған. Оның деректеріне қарағанда, қамқорлықтағы 267 адам зейнетақы «алады», бірақ тек бірнеше ондағанының зейнетақысын туыстары алады, қалғандарына әлеуметтік қызметкерлер арқылы беріледі, ал әрекетке қабілетсіздердің ақшасы екінші күні-ақ жоғалып кетеді. Арызда сондай-ақ жаза алатын, жауап бере алатын кейбір адамдар әрекетке қабілетсіз, ал мүлде ештеңеге жауап қайтармайтындар әрекетке қабілетті деп танылғаны, психотроптық және соматикалық дәрілер жетіспей, туыстары оларды өздері сатып алатыны, ал қызметкерлер аптасына екі рет азық-түлікті үйлеріне алып кететіні айтылған.
Бұрынғы бас мейірбике Кулгайша Бейсенбаева жұмысқа қайта алыну үшін сотқа жүгінген: сот пен апелляциядан ұтылып, кассацияға үміт артып отыр. Оның айтуынша, қазіргі директор — ол бірге жұмыс істеген жетінші басшы, ал жылы сөзбен тек Азамат Ахманов пен Насипа Оспанованы еске алады. Бейсенбаеваның әңгімелеуінше, Райхан Сарыбаеваның кезінде қамқорлықтағылардың зейнетақысы мен банк карточкаларын ала бастаған, аминазиннің үлкен мөлшерін қолданған: «4-қабаттан санитарлар келіп, қол-аяғын ұстап, аминазинді жылқыға салатындай мөлшерде егетін». Оның сөзінше, қызметкерлер қаржы полициясына арыз жазып, Сарыбаеваға қатысты төрт қылмыстық іс қозғалған. Әрекетке қабілеттілерді қабілетсіз деп, керісінше де тану, оның айтуынша, Куляш Надированың кезінде басталған.
Любовь Хасанова ақыл-есі кем балаларға арналған интернатта 21 жыл күтуші болып істеген, ол жерден тәрбиеленушілер кейін психохрониктер интернатына ауысады. Оның айтуынша, жазда қамқорлықтағыларды кесте бойынша далаға шығарады, қыста киімдері жоқ, тамақ нашар. Хасанованың сөзінше, бұрынғы тәрбиеленушілердің бірі мұны жегенше өлгенім артық деген.
2015 жылғы қаңтарда баспасөз мәслихатында экс-директор Оспанова әріптестеріне қатысты әшкерелейтін деректері бар екенін мәлімдеді: оның айтуынша, басқарма бастығы Кулмаханов тамаққа және басқа да бұзушылықтарға шағымданған жақпайтын адамдарды жұмыстан шығаруды тапсырған, ал орындалмаған жұмыстар үшін 40 млн және 14 млн теңгеге актілерге қол қойылған.
Светлана Нурбаева 7 арнаның журналистеріне қамқорлықтағылардың кесте тігіп, тоқып, хорда ән айтатынын көрсетті. Оның айтуынша, зейнетақы бұғатталған шотта жиналады, оның 30 пайызын тек қорғаншылық арқылы өтініш бойынша алуға болады, ал есептер әкімдікке жіберіледі. Оның сөзінше, туыстарынан шағым жоқ: олар тамақтану кезінде қатыса алады, еңбек терапиясы кабинеттері жұмыс істейді, бірақ 600 адамның бәрі бірдей айналыса алмайды — бұл денсаулығына байланысты. Нурбаева арызды кім жазып жүргенін білетінін айтты: бұл — өзі сотқа түсіп жүрген және барлық жаңа басшыларға шағымданатын «тілектестер». Ол журналистерді президент сайлауынан кейін бірден келіп, жағдаймен танысуға шақырды, ал «Радиоточка» бұл шақыруды қабылдамақ.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
