Израиль президенті Ицхак Герцог 8 қарашада, жексенбі күні «Яшар» партиясының жетекшісі Гади Айзенкотқа жаңа үкімет құруды ресми түрде тапсырды. Мандат қазіргі премьер-министр Биньямин Нетаньяхуға емес, оның қарсыласына берілді. Айзенкотқа коалиция құруға 28 күн уақыт берілді, бұл мерзімді тағы 14 күнге ұзартуға болады.
Рәсім Иерусалимдегі президент резиденциясында өтті. «Үкімет құру мандатын Гади Айзенкотқа табыстаймын. Сәттілік тілеймін», – деп жазды Герцог X әлеуметтік желісінде.
«Қазір ұлттық төтенше үкімет құратын уақыт келді. Біз лайықты болуымыз үшін бәрін істеймін», – деді Айзенкот президентпен кездесуден кейін. Ол Нетаньяху бастаған «Ликуд» партиясы депутаттарының қолдауынсыз жаңа кабинетті елестете алмайтынын, елге тағы бір сайлауға жол беруге болмайтынын айтты.
Кнессет сайлауы 27 қазанда өтті, бірақ бірде-бір блок көпшілік дауыс жинай алмады. Айзенкот бастаған төрт партия одағы 120 орынның 48-ін, Нетаньяхудың оңшыл және діни блогы 53 орынды алды. Араб партиялары рекордтық 19 мандатқа ие болды. Көпшілік болу үшін 61 дауыс керек.
Президенттің кеңестерінде Айзенкотты 67 депутат, оның ішінде араб партияларының өкілдері ұсынды, ал Нетаньяхуды 46 депутат қолдады. Ультраортодокс «Яхадут ха-Тора» партиясы ешкімді ұсынбады. Айзенкот араб партияларын үкіметке қоспайтынын айтқан. Егер оған «Яхадут ха-Тора» мен ШАС қосылса, оның тура 61 орны болады. Тағы бір нұсқа – сенім вотумын алатын азшылық үкіметі.
Нетаньяху бейнеүндеуінде «исламшыларға тәуелді» үкімет Израильді іштен ыдыратады деп ескертті. Айзенкоттың блоктағы серіктесі Яир Голан: «Нетаньяху бұл жолы кететінін түсінеді», – деді.
Айзенкот үкімет құра алмаса, президент бұл міндетті басқа депутатқа жүктей алады. Ол да үлгермесе, Кнессет таратылып, жаңа сайлау тағайындалады. Жаңа кабинет құрылғанға дейін Нетаньяху премьер-министр болып қала береді. Кнессеттің жаңа құрамы 10 қарашада, сейсенбі күні ант береді.
Гади Айзенкот 2015–2019 жылдары Израиль армиясының Бас штабын басқарған, Газадағы соғыстың алғашқы сегіз айында Нетаньяхудың әскери кабинетінде бақылаушы болған. Нетаньяху – Израиль тарихындағы ең ұзақ билік еткен премьер-министр, қазіргі үкіметті ол 2022 жылдың соңынан бері басқарып келеді.
