Украинада Starshield әскери спутниктік интернеті қайтадан шектеумен жұмыс істеп тұр. Бұл туралы 12 қарашада Украина президенті Владимир Зеленский мәлімдеді. Starshield — SpaceX компаниясының Starlink жүйесінің әскери нұсқасы, оны Пентагон қаржыландырады. Зеленскийдің айтуынша, бірнеше күннен бері майдан шебінде және басып алынған аумақтар үстінде жүйеге «жүйелі жылдамдық шектеулері» салынып жатыр: терминалдар сағатына 161 шақырымнан жылдам қозғалғанда байланыс үзіледі. ЕО мен АҚШ Конгресі Украинаға жүйеге толық қолжетімділікті тез арада қайтаруды талап етті.
Бұл ең алдымен Украинаның әуе қорғанысына соққы болып тиіп отыр. Starshield байланысы ұстап алушы дрондарға қажет. Бұл — қорғаныс күштері ресейлік шабуылдаушы дрондарды атып түсіретін шағын әрі жылдам ұшқышсыз аппараттар. Зеленскийдің сөзінше, шектеулерге байланысты ұстап алушы дрондар қажетті жылдамдыққа үлгермей, ресейлік реактивті дрондардың бір бөлігі нысанаға жетіп үлгерген. Оның айтуынша, мұндай шектеулер Ресейге дәлірек соққы беруге көмектеседі, соның салдарынан құрбандар көбейеді. Шектеулер барлауға да, басқыншыларға соққы беруге де кедергі келтіріп отыр. Украина әскерилері бұл «кездейсоқ техникалық ақау емес, жүйелі шектеу» деген қорытындыға келді. Киев барлық мән-жайды америкалық тараппен бірге анықтауға тырысып жатыр.
Financial Times жазуынша, Украинаның жоғары лауазымды шенеуніктері АҚШ 11 қарашада аяқталған Ресеймен Әбу-Дабидегі келіссөз кезінде Киевке қысым көрсету үшін Starshield жылдамдығын әдейі қысқартты деп санайды. Басылымның бір дереккөзі Вашингтон келіссөзде Ресейдің ұстанымын күшейткісі келетін сияқты екенін, ал америкалықтар шектеудің себебін түсіндірмей отырғанын айтты. SpaceX басшысы Илон Маск X желісінде Starshield жүйелері АҚШ үкіметіне тиесілі әрі соның бақылауында екенін, ал жылдамдықты шектеу туралы шешімді америкалық әскерилер және түптеп келгенде президент қабылдайтынын жазды. Ақ үй де, SpaceX те жауапкершілікті ашық мойнына алған жоқ.
АҚШ Конгресіндегі 105 демократ пен республиканнан тұратын Украинаны қолдау тобы X желісінде «қатты алаңдаушылық» білдіріп, Трамп әкімшілігі мен SpaceX-тен «мұның қалай және неге болғаны туралы толық есеп» беруді әрі қолжетімділікті дереу қалпына келтіруді талап етті. «Бұл хабарлар қатты алаңдатады, егер расталса, мұндай жағдайға жол беруге болмайды. Starshield қызметін шұғыл қалпына келтіру қажет», — деді Еуропалық комиссияның өкілі Тома Ренье. Дания премьер-министрі Метте Фредериксен бұл мәселені АҚШ-пен әңгімеде көтеретінін айтты, ал Зеленский байланыстағы іркілістерді НАТО Бас хатшысы Марк Рютте-мен талқылады.
Мұндай шектеу бұрын да болған. 14 қазанға қараған түні украиналық әскерилердің терминалдары сағатына шамамен 160 шақырым жылдамдықта байланысты жоғалтқан еді. Сол кезде Трамп мұндай бұйрық бермегенін айтты, ал Мемлекеттік хатшы Марко Рубио әкімшіліктің бұған қатысы жоқ екенін мәлімдеді. The Wall Street Journal жазғандай, Трамп Масктан шектеулерді алып тастауды сұраған, ал 24 қазанда Украина Қорғаныс министрлігі байланыстың қалпына келгенін растады. Украинаның Вашингтонмен Starshield-ке қолжетімділік туралы келісімі 2027 жылдың ортасына дейін жарамды, Киев жаңа келісім туралы келіссөзді қазірден бастау керек екенін ескертіп отыр.
