Иран әскерилері 13 қарашада, жұма күні Ормуз бұғазында және оның маңында төрт танкер теңіз минасына соғылып жарылғанын мәлімдеді. Олардың арасында сұйытылған табиғи газ тасымалдайтын кеме мен мұнай тиелген супертанкер бар. Тегеран кемелердің атауын, туын және экипаждары туралы деректерді жарияламады, тәуелсіз растау әзірге жоқ.
Таңертең Ислам революциясы сақшылары корпусының (ИРСК) әскери-теңіз күштері «рұқсат етілмеген әрі қауіпті бағытпен» жүзген газ тасымалдаушы кеме минаға соғылып жарылғанын хабарлады, деп жазады Reuters Иранның мемлекеттік телеарнасына сілтеме жасап. Кешке ИРСК бұғаздың оңтүстік бөлігінде тағы екі мұнай танкері жарылып, өртенгенін мәлімдеді. Төртінші кеме туралы Иран армиясының әскери-теңіз күштері хабарлады: танкер бұғаздың шығысындағы жабық аймаққа кіріп, минаға соғылған соң өртенген.
Тегеран кінәні кеме иелеріне артады. ИРСК-ның айтуынша, екі мұнай танкері тыйым салынған оңтүстік бағытпен байқатпай өту үшін радар мен навигация жүйелерін өшірген, ал бұғаздан Иранмен келіспей өтетіндердің бәрін «осындай салдар» күтеді. «Шектеулерді бұзып, Ормуз бұғазының шығысындағы тыйым салынған аймаққа кірген кез келген танкер сөзсіз минаға соғылып, өртенеді», — делінген әскери-теңіз күштерінің мәлімдемесінде, оны Fars агенттігі келтірді. Бір күн бұрын Иран БАҚ тағы төрт танкер туралы хабарлаған, олардың ішінде 4 млн баррель мұнай тиелген екі супертанкер бар.
Сол күні Бахрейннің өтінішімен БҰҰ Қауіпсіздік кеңесі бұғаздағы жағдайды талқылады. «Күн сайын теңіздегі оқиғалар туралы жаңа хабарлар келіп жатыр. Мұны қалыпты өмірге оралу деп түсінбеу керек», — деді БҰҰ Бас хатшысының көмекшісі Халед Хиари. Бахрейн елшісі Парсы шығанағы елдерінің атынан дағдарыс салдарынан 1 600-ге жуық кеменің қозғалысы бұзылғанын, 23 мыңнан астам теңізші өңірде қалып қойғанын айтты.
Британиялық UKMTO орталығының мәліметінше, бұғаздан өтетін кемелер саны соғысқа дейінгіден шамамен 65%-ға аз, ал оқиғалар саны бойынша қазан айы рекордтық болды. Таяу Шығыс саясаты жөніндегі Вашингтон институты қарашаның алғашқы он күнінде кемінде 10 кемеге шабуыл жасалғанын есептеді, қазанда 37 шабуыл тіркелген.
Соғысқа дейін Ормуз арқылы әлемдік мұнайдың бестен бірі өтетін. Қазақстан мұнайы экспортқа негізінен Каспий құбыр консорциумы (КҚК) арқылы Қара теңізге, Парсы шығанағын айналып өтеді, бірақ бұғаздағы жағдай әлемдік бағаға, демек, бюджет кірісіне де әсер етеді. Халықаралық энергетикалық агенттік төртінші тоқсанда нарықта мұнайдың артық ұсынысын күтеді.
АҚШ, Израиль және Иран арасындағы соғыс 28 ақпанда басталды. Маусымда Пәкістанның делдалдығымен жасалған атысты тоқтату келісімінің мерзімі тамызда бейбіт келісімсіз аяқталды.
