Телефонды IMEI бойынша өз бетіңізше табу мүмкін емес. Ұялы желі деректеріне тек операторлардың қолжетімділігі бар, ал аппараттың қай жерде екенін бұл код арқылы полицияның сұрауымен ғана іздейді. Иесі смартфонын Google-дың «Құрылғыны табу» қызметі немесе Apple-дың «Локатор» қосымшасы арқылы іздей алады. Телефон жоғалса, SIM-карта мен банк қосымшаларын бірден бұғаттап, полицияға IMEI-ді көрсетіп арыз берген жөн.
Телефонды IMEI бойынша өзім таба аламын ба
IMEI — әр телефонда болатын 15 таңбалы нөмір. Ол қорапта және чекте жазылады, ал аппараттың өзінде *#06# терсеңіз шығады. Смартфонда екі SIM-карта болса, IMEI нөмірі екеу не одан көп болады.
Ұялы желі телефонды осы нөмір арқылы көреді. Бірақ желі деректері жеке адамдарға берілмейді. Ақшаға «IMEI бойынша телефон табамыз» деп уәде беретін сайттар мен Telegram-боттар алдайды: оларда операторлардың базасына қолжетімділік жоқ. Аппараттың қай жерде жұмыс істеп тұрғанын ұрлық туралы арыз болғанда құқық қорғау органдарының сұрауымен тек операторлар анықтай алады.
Иесі телефонын былай іздей алады:
- Android — Google-дың «Құрылғыны табу» қызметі арқылы (google.com/android/find), кез келген компьютерден не басқа біреудің телефонынан. Ол үшін өз Google аккаунтыңызға кіру керек.
- iPhone — icloud.com/find сайтындағы немесе басқа Apple құрылғысындағы «Локатор» арқылы.
Екі қызмет те телефонның картадағы орнын көрсетеді, дыбыс шығарып, экранды бұғаттап, деректерді өшіре алады. Бұл функция алдын ала қосулы болса және телефон интернетке шықса ғана жұмыс істейді.
Телефон жоғалса, алғашқы сағатта не істеу керек
Ең үлкен қауіп — телефонның өзі емес, ақшаңыз бен мемлекеттік қызметтерге қолжетімділік. Сондықтан мына ретпен әрекет еткен дұрыс:
- SIM-картаны бұғаттаңыз. Мұны өз операторыңыздың байланыс орталығы немесе байланыс салоны арқылы жасайсыз. Нөмір болмаса, алаяқ банк пен eGov жіберетін SMS-кодтарды ала алмайды.
- Банк қосымшаларын бұғаттаңыз. Kaspi.kz қосымшасын 9999 нөмірі арқылы бұғаттайды (шетелден — +7 727 258 59 89), басқа біреудің телефонынан қоңырау шалуға болады. Kaspi Pay үшін — 2323 нөмірі. Басқа банктерде — банк сайтындағы байланыс орталығының нөмірі арқылы.
- Карталарды Google Pay немесе Apple Pay-ден ажыратыңыз. Мұны компьютердегі өз аккаунтыңыз арқылы жасауға болады.
- ЭЦҚ-ға назар аударыңыз. Электрондық қолтаңба кілті телефонда сақталса, оны жеке куәлікпен ХҚКО-да кері қайтарып алады. Қызмет тегін. Кілт файлын жай ғана өшіру сертификатты кері қайтарып алумен бірдей емес.
- Құпиясөздерді ауыстырыңыз — пошта, әлеуметтік желілер және eGov үшін. eGov бойынша сұрақтарды 1414 байланыс орталығына қоюға болады.
Жаңа қолтаңбаны қалай алуға болатыны туралы 2026 жылы ЭЦҚ алу жайлы мақаламызда толық жазылған.
Телефонды IMEI бойынша қалай бұғаттайды және полицияға қалай арыз береді
Телефоныңызды ұрлап кетсе, 102 нөміріне қоңырау шалыңыз немесе кез келген полиция бөлімшесіне барыңыз — арызды барлық жерде қабылдауға міндетті. Жеке куәлікті және IMEI жазылған қорапты не чекті ала барыңыз. Ұрлық үшін ҚР Қылмыстық кодексінің 188-бабы бойынша жаза қолданылады.
Арыздағы IMEI полицияның «Ұрланған заттар» базасына енгізіледі. Полицейлер осы база бойынша ломбардтар мен базарлардағы телефондарды тексереді. Базадағы аппарат табылса, ол туралы кім және қашан арыз бергені көрінеді.
Қазақстанда ұрланған телефондарды IMEI бойынша бұғаттау 2015 жылдың желтоқсанында Алматыда басталды. 2016 жылдың сәуірінде полиция мен ұялы байланыс операторлары меморандумға қол қойды: операторлар ұрланған аппаратты иесінің полиция арқылы жіберілген арызы бойынша өшіреді. Бас прокуратураның Құқықтық статистика комитетінің сол кездегі дерегінше, елде жыл сайын шамамен 60 мың телефон ұрланған, ал иелеріне орта есеппен шамамен 2,5 мыңы ғана қайтарылған. Сол жылдары «Радиоточка» да смартфон жоғалса не істеу керегі туралы жазған еді. Басты кеңес содан бері өзгерген жоқ: арыз беруді кешіктірмеңіз.
2025 жылғы 24 наурыздан бастап елде IMEI-ді міндетті тексеру жұмыс істейді. Барлық телефон үш тізімге бөлінеді:
| Тізім | Оған не кіреді | Телефонға не болады |
|---|---|---|
| Ақ | Ресми әкелінген және тексеруден өткен телефондар | Шектеусіз жұмыс істейді |
| Сұр | Тіркеусіз әкелінген телефондар | Иесі верификациядан өткенше 30 күн жұмыс істейді |
| Қара | Жалған, IMEI-і өзгертілген, заңсыз әкелінген және ұрланған телефондар (оның ішінде GSMA халықаралық базасындағылар) | Байланыс пен мобильді интернетке қосылмайды |
2026 жылғы 9 қазаннан бастап азаматтарға арналған верификация portal.imei.gov.kz мемлекеттік порталына және eGov Mobile қосымшасына көшірілді. Енді өтінім бергенде бейне-сәйкестендіруден өту керек. Бұл — біреу басқа адамның деректеріне немесе ЭЦҚ-сына қол жеткізген жағдайға арналған қорғаныс.
Қолданылған телефон сатып алғанда IMEI-ді қалай тексереді
Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі IMEI-ді сатып алмас бұрын тексеруге кеңес береді. Телефон қара тізімде болса, ол қосылады, бірақ онда байланыс пен интернет болмайды. *#06# арқылы шыққан нөмірді қораптағы нөмірмен салыстырыңыз да, мәртебесін eGov Mobile-дан немесе portal.imei.gov.kz сайтынан тексеріңіз. Сатушы телефонды тексеруге рұқсат бермесе, мәміледен бас тартқан дұрыс.
| Қайда хабарласу керек | Байланыс |
|---|---|
| Полиция | 102 немесе кез келген бөлімше |
| Kaspi.kz қосымшасын бұғаттау | 9999, шетелден +7 727 258 59 89 |
| Kaspi Pay қосымшасын бұғаттау | 2323 |
| eGov және IMEI верификациясы | 1414, portal.imei.gov.kz |
| ЭЦҚ-ны кері қайтарып алу | ХҚКО, жеке куәлікпен |
