Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 11 қарашада Мәскеуде Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымының (ҰҚШҰ) Ұжымдық қауіпсіздік кеңесінің отырысына қатысты. Ақорда баспасөз қызметінің хабарлауынша, кездесу қорытындысында көшбасшылар Кеңестің Декларациясын қабылдап, ұжымдық қауіпсіздік жүйесін нығайтуға арналған тағы бірқатар құжатқа қол қойды. Осы отырыста Армения ұйымдағы дауыс беру құқығынан айырылды. Мұны Ресей Президентінің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков растады.
Саммит кеңейтілген құрамда өтті, оны Владимир Путин жүргізді: 2026 жылы ҰҚШҰ-ға Ресей төрағалық етеді. Тоқаев пен Путиннен бөлек, отырысқа Беларусь Президенті Александр Лукашенко, Қырғызстан Президенті Садыр Жапаров, Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон және ҰҚШҰ Бас хатшысы Таалатбек Масадыков қатысты. Армения Премьер-министрі Никол Пашинян Мәскеуге бармады. Оның баспасөз хатшысы Мелания Арутюнянның айтуынша, Пашинян саммиттің орнына Түркияда өтетін БҰҰ-ның COP31 климат конференциясына барады.
Тоқаев Путинге қонақжайлылығы үшін алғыс айтып, Ресейдің ҰҚШҰ-дағы төрағалығы нәтижелі болғанын атап өтті. Оның айтуынша, қазір ең бастысы – халықаралық терроризммен және есірткінің заңсыз айналымымен күресте күш біріктіру. Сонымен қатар жасанды интеллект технологияларының ықпалы артып келе жатқандықтан, ақпараттық қауіпсіздікті күшейту қажет. Сөзінің соңында Мемлекет басшысы Эмомали Рахмонды құттықтады: 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ұйымдағы төрағалық Тәжікстанға өтеді.
Отырыстан түсірілген суреттерді Ақорда баспасөз қызметі Telegram-да жариялады:
Армения ҰҚШҰ Жарғысының 25-бабы бойынша дауыс құқығынан айырылды. Бұл бап мүшелік жарнасын екі жылдан астам төлемеген елге осындай шара қолдануға мүмкіндік береді, ал Ереван 2024 жылдан бері ұйым бюджетіне қаражат аудармай келеді. Енді Армения дауыс беру құқығымен қатар ҰҚШҰ құрылымдарындағы квоталық лауазымдарға өз азаматтарын ұсына алмайды. «Армения бірнеше жыл бойы өз міндеттемелерін орындамады», – деп түсіндірді Песков. Шектеулер қарыз толық өтелгенге дейін күшінде болады. Бас хатшы Масадыков Арменияны ұйымнан шығару мәселесі талқыланбағанын, ол қарызын өтегенде толыққанды қатысуға қайта орала алатынын атап өтті. Армения ұжымдық қауіпсіздік құқығын сақтап қалады.
Армения ҰҚШҰ жұмысына қатысуын 2024 жылғы ақпанда тоқтатқан, бірақ ұйымнан ресми түрде шыққан жоқ. Қарашаның басында Пашинян Арменияның ҰҚШҰ-ға деген қызығушылығы таусылғанын мәлімдеді. Саммит қарсаңында көшбасшыларға арналған құжаттарды ҰҚШҰ елдерінің министрлері мақұлдады, олардың арасында Қазақстанның Сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді мен Қорғаныс министрі Айдос Мырзахметов болды. Ұйымның алдыңғы саммиті 2025 жылғы қарашада Бішкекте өтті.
