Қазақстан мен Еуропалық одақтың шенген визасын беруді жеңілдету туралы келіссөздері «ілгері кезеңде» және әлі жалғасып жатыр, бірақ олардың қашан аяқталатынын Сыртқы істер министрлігі әзірге айта алмайды. Бұл туралы 9 қарашада брифингте министрліктің ресми өкілі Жанболат Үсенов мәлімдеді. Келісімге жыл соңына дейін қол қойыла ма деген сұраққа ол: «Қазір мерзімін болжай алмаймын», – деп жауап берді. Дипломат еуропалық әріптестерге түсіністік танытқаны үшін алғыс айтып, «ақылға қонымды мерзімде» оң нәтиже болады деп үміттенетінін жеткізді.
Қазақстанның түпкі мақсаты – кез келген елмен визасыз режим орнату. Аралық мақсаты – визалық алымды азайту, визаның қолданылу мерзімін ұзарту және өтінішке қажет құжаттар санын қысқарту. «Аралық мақсат – әрине, визалық алымдарды төмендету», – деді Үсенов. Тараптар алымды азайтуды және негізделген бас тарту кезінде ақшаның бір бөлігін қайтаруды талқылап жатыр ма деген сұраққа ол нақты жауап бермеді: «Келіссөз барысының егжей-тегжейін аша алмаймын».
Екі құжат әзірленіп жатыр: визалық режимді жеңілдету туралы келісім және реадмиссия, яғни басқа елде заңсыз жүрген азаматтарды қайтару туралы келісім. Қол қойылғаннан кейін оларды ЕО мен Қазақстан ратификациялауы керек, жаңа тәртіп содан кейін ғана күшіне енеді. Әзірге қазақстандықтар шенген визасын жалпы тәртіппен рәсімдейді.
Ресми келіссөздер 2025 жылғы 2 желтоқсанда Брюссельде басталған. Сәуірде сыртқы істер вице-министрі Әлібек Бақаев оларды 2026 жылдың екінші жартысында аяқтау көзделгенін айтқан. Ал маусымда СІМ тараптар келіссөздерді сарапшылар деңгейінде аяқтап, қол қою алдындағы мемлекетішілік рәсімдерге кіріскенін хабарлаған.
