ҚХР Төрағасы Си Цзиньпин 12 қарашада Тайваньмен «Отанның толық бірігуі жүзеге асырылуы тиіс және міндетті түрде жүзеге асады» деп мәлімдеді. Ол Бейжіңдегі Халық жиналыстары үйінде Сунь Ятсеннің туғанына 160 жыл толуына арналған жиында сөз сөйледі. Бұл туралы Синьхуа мен Reuters хабарлады.
Си Тайвань мәселесін шешуді Қытай Коммунистік партиясының «мызғымас тарихи миссиясы» деп атап, «тарих ағынын тоқтату мүмкін емес» деді. Оның айтуынша, Бейжің бұрынғысынша «бір мемлекет, екі жүйе» қағидаты бойынша «бейбіт жолмен бірігуді» жақтайды және «бір Қытай» қағидаты сақталса, диалогқа дайын. Ол арал тұрғындарын қоса алғанда, барлық қытайларды «Тайвань тәуелсіздігін» жақтаушыларға бірге қарсы тұруға шақырды. Си күш қолдану туралы айтқан жоқ, алайда Бейжің бұл нұсқадан ешқашан бас тартпаған.
Тайваньда бұл мәлімдемені қабылдамады. Құрлықтық Қытай істері жөніндегі кеңес билік те, арал тұрғындары да «бір мемлекет, екі жүйе» формуласын қабылдамайтынын айтты: кеңестің пікірінше, бұл Компартияның авторитарлық билігіне бағынуды білдірер еді. Кеңес өкілі Лян Вэньцзе бірігу туралы сөздердің «бұрынғыдан онша айырмашылығы жоқ» екенін атап өтті.
Сол күні Тайвань Қорғаныс министрлігі арал маңынан ҚХР-дың 29 әскери ұшағын, оның ішінде J-16 жойғыштары мен дрондарды байқағанын хабарлады. Олар Қытайдың әскери кемелерімен бірге жауынгерлік әзірлікті бірлескен патрульдеуді бастады.
Бұл сөз Шэньчжэньде өтетін АТЭЫ саммитіне бір апта қалғанда айтылды. Саммитте Си Цзиньпин АҚШ Президенті Дональд Трамппен тағы кездеседі. АТЭЫ-дағы көшбасшылар кездесуінің қалай дайындалып жатқанын бұған дейін жазған едік. Тағы екі аптадан сәл астам уақыттан кейін Тайваньда жергілікті сайлау өтеді. Мамыр айында Вашингтон Тайбэйге 14 млрд долларлық қару сатуды тоқтата тұрды.
Сунь Ятсен 1911 жылы Қытайдағы монархияны құлатқан революцияны басқарып, Қытай Республикасының негізін қалады. Тайваньда оны ресми түрде «ұлт атасы» деп атайды, ал қазан айында арал билігі тұрғындарды ҚХР-дағы мерейтойлық іс-шараларға қатыспауға шақырған. Бейжің Тайвань Президенті Лай Циндэні сепаратист санайды және онымен сөйлесуден бас тартады. Лайдың өзі арал болашағын тек оның тұрғындары ғана шеше алады деп есептейді.
