Түркияның Анталья қаласында өткен БҰҰ-ның климат жөніндегі COP31 конференциясы 22 қарашада, жексенбіде, қорытынды келісімсіз аяқталды. Еуропалық одақ пен бірқатар басқа делегация қазба отын бір рет те аталмаған соңғы жобаны қолдаудан бас тартты. Келіссөздер жұма күні аяқталуы тиіс еді, бірақ демалыс күндері бойы созылды.
«Бұл залда мәтінге қарсы тараптар бар екені анық. Құжат бойынша консенсус жоқ екенін мойындаймыз. Сондықтан бұл шешімдер қабылданбады», — деді қорытынды пленарлық отырыста COP31 төрағасы, Түркияның қоршаған орта министрі Мұрат Курум. Бұл туралы Reuters хабарлайды.
«Анталья пактісінің» жобасын келіссөздерді жүргізген Австралия мен конференцияны қабылдаған Түркия әзірледі. Құжатта жаһандық жылынудың 1,5 °C шегінен асып кетуі ықтимал екені алғаш рет мойындалып, атмосферадан көмірқышқыл газын алатын технологияларды жедел дамыту ұсынылған. Мұнай, газ және көмір онда тікелей аталмаған, тек елдер қазба отыннан біртіндеп бас тартуға келіскен өткен COP-қа сілтеме жасалған. Австралия дүйсенбіде ұсынған алғашқы нұсқа бұл бас тартуды жеделдетуге шақырған еді, алайда бейсенбіде жобадан қазба отын алынып тасталды. Бақылаушылардың айтуынша, жабық кездесулерде мұны Сауд Арабиясы мен мұнай өндіретін басқа ірі елдер талап еткен. Сауд Арабиясының делегациясы пікір білдіруден бас тартты. Францияның экологиялық көшу министрі Моник Барбю соңғы жобаны «артқа жасалған қадам» деп атады.
Мұнай, газ және көмірдің болашағы туралы дау Қазақстанға да қатысты: мұнай елдің негізгі экспорт бабы болып қала береді, ал көміртегі бейтараптығына Қазақстан 2060 жылға қарай жетуді көздеп отыр. Антальядағы конференцияның өзінде Қазақстан тоғыз «жасыл» келісімге қол қойды.
БҰҰ-ның климат жөніндегі келіссөздері соңғы рет 2009 жылы Копенгагенде ірі сәтсіздікке ұшыраған еді: ол кезде елдер Копенгаген келісімін консенсуспен қабылдай алмады. Reuters атап өткендей, Антальядағы сәтсіздік бұрынғы конференцияларда қабылданған міндеттемелерді жоймайды және елдердің климаттың өзгеруіне бірге қарсы тұратын ережелерін бұзбайды. Келесі конференция — COP32 2027 жылғы 8–19 қарашада Эфиопия астанасы Аддис-Абебада өтеді.
БҰҰ-ның Климаттың өзгеруі туралы негіздемелік конвенциясы тараптарының конференциясы жыл сайын өтеді. Жылынуды индустрияға дейінгі деңгеймен салыстырғанда 1,5 °C шегінде ұстау мақсатын елдер 2015 жылғы Париж келісіміне енгізген. Антальядағы келіссөздер алдында БҰҰ әлем бұл межені ұстап тұра алмауы мүмкін екенін ескерткен.



