Мазмұнға өту

COP31: Антальядағы келісім жобасынан қазба отын алынып тасталды

Құжаттан кедей елдерге арналған 120 млрд доллар мақсаты да алынды, есесіне онда жылынудың 1,5 °C-тан асатыны алғаш рет мойындалды.

Женщина с мегафоном у баннера «Справедливый переход» на климатической конференции COP31 в Анталье
Фото: Новости ООН

БҰҰ-ның Түркиядағы Анталья қаласында өтіп жатқан COP31 климаттық конференциясы соңғы күніне келісімсіз жетті. 19 қарашада, бейсенбіде, төрағалық қорытынды шешімнің жаңа жобасын жариялады, одан қазба отын туралы барлық ескерту алынып тасталды. Дүйсенбідегі нұсқада қазба отын екі рет аталып, көмір, мұнай мен газды пайдалануды шектеуге шақыру да бар еді. 200-ге жуық ел 20 қарашаға, жұмаға дейін келісуі тиіс.

Мәтін екі есе қысқарды. Одан дамушы елдердің климаттың өзгеруіне бейімделуіне көмектесуге арналған 120 млрд доллар мақсаты да алынды: енді мұндай көмекті 2035 жылға қарай үш есе арттыруды тек «талқылау» ұсынылады. Әлемдік энергия тұтынудағы электр энергиясының үлесін 2035 жылға қарай 35%-ға жеткізу туралы Түркияның ұсынысы «жаһандық ынтымақтастыққа» шақыруға дейін жұмсартылды. Есесіне COP шешімінде алғаш рет жылыну болжам бойынша Париж келісімі белгілеген 1,5 °C шегінен асатыны мойындалды.

COP31 төрағасы Мұрат Курум мұны артқа шегіну деп санамайды: «Бір пікірталасты қайталай берсек, ешқайда жетпейтініміз анық». Австралия атынан келіссөздерді жүргізіп отырған Крис Боуэн «консенсус мүмкіндік беретін ең өршіл нәтижені» іздеп жатқанын айтып, түні бойы кеңес өткізетінін жеткізді.

«Бұл нұсқа өзгермесе, COP елес-саммит болып қалады», — деді Power Shift Africa талдау орталығының директоры Мохамед Адоу. Greenpeace өкілдерінің пікірінше, атмосферадан көміртекті тартып алу технологиялары туралы тармақ мұнай-газ саласына өндірісті әрі қарай арттыруға жол ашады.

Ғылымға қатысты да дау бар: БҰҰ жаңалықтар қызметінің хабарлауынша, Ресей, Сауд Арабиясы және Қытай Климаттың өзгеруі жөніндегі үкіметаралық сарапшылар тобының жаңа баяндамаларын дайындау кестесін тым тығыз деп санайды. COP шешімдері консенсуспен қабылданады, сондықтан AFP мәліметінше, келіссөздер демалыс күндері де жалғасуы мүмкін.

Ірі мұнай экспорттаушы Қазақстан да конференцияға қатысып отыр: алғашқы күндері ел тоғыз «жасыл» келісімге қол қойды, соның ішінде Қостанай облысында қуаты 1 ГВт жел электр станцияларын салу туралы келісім бар. Келіссөздерді Иран соғысына байланысты мұнай нарығындағы күйзеліс те қиындатып отыр: Халықаралық энергетикалық агенттік Ормуз бұғазы төңірегіндегі дағдарысты энергетика тарихындағы ең ірісі деп атады.

2023 жылы Дубайда өткен COP28-де елдер алғаш рет «қазба отыннан бас тартуға көшу» туралы келісті. Өткен жылы Бразилияның Белен қаласында өткен COP30-да мұнай мен газ экспорттайтын елдер қарсы шыққан соң, бұл тұжырым қорытынды құжаттан алынып тасталды.

БөлісуTelegramWhatsAppVKFacebookX

Сондай-ақ оқыңыз