Жомарт Ертаев — қазақстандық банкир. 2000 жылдары ол Альянс Банкті, Украинадағы БТА Банкті және Еуразиялық банкті басқарған, ал 2014 жылы «Алма ТВ» кабельдік операторына басшы болды. 2020–2021 жылдары Алматы соттары оны Bank RBK-дан 144 млрд теңгені және тағы екі банктің қаражатын жымқырды деп кінәлі деп таныды. 2026 жылғы қыркүйекте ол жазасын толық өтеп, бостандыққа шықты. «Алма ТВ» бүгін де жұмыс істеп тұр, бірақ оның иелері әлдеқашан ауысқан.
Жомарт Ертаев кім
NUR.KZ дерегінше, Жомарт Ертаев 1972 жылғы 28 тамызда Алматы облысында туған. 1994 жылы Қазақ мемлекеттік сәулет-құрылыс институтын экономист мамандығы бойынша бітірген. Оның бүкіл дерлік жұмыс жолы банктермен байланысты.
| Жылдар | Лауазымы |
|---|---|
| 2002–2007 | Альянс Банк басқармасының төрағасы |
| 2007–2008 | БТА Банк (Украина) басқармасының төрағасы |
| 2008–2009 | Еуразиялық банк басқармасының төрағасы |
| 2010 жылдан | Bank RBK директорлар кеңесінің кеңесшісі |
| 2014 | «Алма ТВ» ЖШС бас директоры |
| 2016 | Alma Group директорлар кеңесінің төрағасы және президенті |
БАҚ хабарлағандай, 2009 жылы оны Альянс Банкте жұмыс істеген кезде қаражат жымқырды деп айыптаған. Тоғыз айдан кейін ол бостандыққа шықты, айыптау қайта сараланды, ал Ертаев кінәсін мойындамады.
Ертаев пен «Алма ТВ»: бәрі қалай басталды
2014 жылғы қарашада Ертаев «Алма ТВ»-ның бас директоры болды. Сол жылдың желтоқсанында Forbes Kazakhstan-ға берген сұхбатында ол компанияның 50 пайызын сатып алу мәмілесі аяқталуға жақын екенін айтты. Ол кезде «Алма ТВ»-ның 500 мыңнан астам абонент-үй шаруашылығы болған. Ертаевтың сөзінше, бұл елдегі ең ірі кабельдік оператор. «Алма ТВ» 1995 жылдан бері жұмыс істейді.
Сол жылдары қазақстандық БАҚ Ертаевтар әулетінің қандай бизнесі бар екені туралы көп жазды. Оның есімін Bank RBK, Qazaq Banki және «Алма ТВ»-мен байланыстырды. Ертаевтың өзі 2018 жылы Tengrinews.kz-ке Qazaq Banki директорлар кеңесінің мүшесі де, акционері де емес екенін, Қазақстанда үш жылдан бері бизнес-жобасы жоқ екенін айтқан.
Bank RBK ісі: не үшін айыпталды, қандай үкім шықты
2018 жылғы 8 мамырда Ертаев Мәскеуде Интерпол арқылы ұсталды. Қазақстан ІІМ нұсқасы бойынша, ол Bank RBK директорлар кеңесі төрағасының кеңесшісі бола жүріп, жалған компанияға 80 млн доллардан астам несие бергізген, әрі бұл ақша қайтарылмайтындай етіп жасалған. 2019 жылғы наурызда Ресей оны Қазақстанға берді.
- Бірінші іс. Сот 2019 жылғы 12 желтоқсанда басталды. Іс 700 томнан және 46 эпизодтан тұрды, Ертаевпен бірге тағы 36 адам айыпталды. 2020 жылғы қаңтарда ол кінәсін толық мойындады. 2020 жылғы қарашада Алматының Алмалы аудандық соты оны Bank RBK-дан 144 млрд теңгені жымқырды және ақшаны заңдастырды деп кінәлі деп таныды. Үкім — мүлкі тәркіленіп, 11 жылға бас бостандығынан айыру. Кейін мерзім 9 жылға дейін қысқартылды.
- Екінші іс. 2021 жылғы наурызда сот үш банктің — Bank RBK, Еуразиялық банк және Qazaq Banki қаражатын жымқыру ісі бойынша үкім шығарды. Банктерге залалды өтеу туралы шешім шықты: Bank RBK-ға шамамен 98 млрд теңге, Qazaq Banki-ге 46 млрд теңгеден астам, Еуразиялық банкке 24 млрд теңгеден астам.
«Алма ТВ» ісі немен аяқталды
Ертаев қамалғанға дейін «Алма ТВ»-ның («Алма Телекоммуникейшнс Казахстан» АҚ) 100 пайызы «Asset Invest» ЖШС-ге тиесілі болған. Бұл компания Bank RBK-дан несие алып, оператор акцияларының 80 пайызын банкке кепілге қойған. 2018 жылғы маусымда Алматының экономикалық соты Asset Invest-ті банкрот деп таныды. Сот есебінше, оның қарызы 40 млрд теңгеден асқан. Тергеу Asset Invest-тің директоры әрі тең иесі Татьяна Пакты Ертаевтың сенімді адамы деп санады.
Bank RBK-ның нашар несиелері «DSFK арнайы қаржы компаниясы» ЖШС-ге берілді. Forbes Kazakhstan дерегінше, бұл сол кезде Владимир Ким бақылаған «Қазақмыс» корпорациясының құрылымы. 2018 жылғы 29 желтоқсаннан бастап «Алма ТВ» акцияларының 80 пайызы DSFK-ға өтті. «Қазақмыс» қазір кімге тиесілі екені туралы бөлек жаздық.
Компанияның Қазақстан қор биржасындағы есептілігіне сәйкес, 2025 жылғы 30 маусымдағы жағдай бойынша «Алма ТВ» акцияларының 93,84 пайызы «AT Acquisition Corp» ЖШС-ге, 6,16 пайызы «Qazaq Banki» АҚ-қа тиесілі. AT Acquisition Corp-тың түпкі иесі есепте көрсетілмеген. «Алма ТВ»-ның 2025 жылғы бірінші жартыжылдықтағы табысы — 10,7 млрд теңге.
Жомарт Ертаев қазір қайда
2025 жылғы 2 қыркүйекте сот Ертаевты Конституцияның 30 жылдығына орай рақымшылықпен босатты: оған отыруға бір жылдан аз уақыт қалған еді. Бұл шешім Мәжілісте дау тудырды, Бас прокуратура наразылық білдірді. 2025 жылғы 1 қазанда босату туралы шешім жойылып, Ертаев колонияға қайтарылды.
2026 жылғы 16 қыркүйекте Қылмыстық-атқару жүйесі комитеті Ертаевтың жазасын толық өтеп, бостандыққа шыққанын хабарлады. Енді оған алты жылға әкімшілік қадағалау белгіленді: полиция оның жүріс-тұрысын бақылайды. Кез келген компанияны және оның құрылтайшыларын egov.kz порталындағы заңды тұлғалар тізілімінен тегін тексеруге болады. Елдегі ең ірі банктер мен олардың иелері туралы 2026 жылғы Қазақстан банктері шолуымызда оқыңыз.
