2025 жылғы 29 желтоқсаннан бастап «Қазақмыс корпорациясы» Владимир Ким мен Эдуард Огайға тиесілі емес. Компанияның 99,9%-ын «Астана» ХҚО-да тіркелген Qazaq Acquisition Corp. Ltd. сатып алды. Forbes Kazakhstan мен Kapital.kz деректеріне қарағанда, сатып алушының түпкі иесі – Qazaq Stroy құрылыс тобының негізін қалаушы Нұрлан Артықбаев. Сатушының есептілігінде мәміле сомасы 595,3 млрд теңге деп көрсетілген. Бұл шамамен 1,2 млрд доллар.
«Қазақмысты» кім сатып алды және қаншаға
Сатушы – Ким мен Огайдың холдингі «Kazakhmys Copper» АҚ. Мәміле егжей-тегжейі оның 2025 жылғы қаржылық есептілігінде ашылды. Сатып алушы ақшаны бөліп төледі. Қарыздың бір бөлігі корпорацияның өз дивидендтері есебінен жабылды.
| Күні | Не болды |
|---|---|
| 2025 жылғы 3 қараша | Алғашқы аванс – 10,5 млрд теңге |
| 2025 жылғы 5 желтоқсан | «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС-ның 99,9%-ын сату-сатып алу шартына қол қойылды |
| 2025 жылғы 10 желтоқсан | Компания әлеуметтік желіде акционер ауысқанын хабарлады |
| 2025 жылғы 26 желтоқсан | Екінші төлем – 51,1 млрд теңге |
| 2025 жылғы 29 желтоқсан | Сатушы корпорацияға бақылауын жоғалтты |
| 2026 жыл | Сатып алушы мәміле бойынша қарызын толық өтеді |
Соңғы баға сәл өзгеруі мүмкін. Шарт бойынша таза қарыз түпкілікті салыстырылғаннан кейін баға қайта есептеледі. Мәміле жабылғанға дейін Bloomberg оны 3,85 млрд доллар деп бағалаған. Бірақ есептілікте сома үш есе аз болып шықты. Kazakhmys Copper сатудан 416,8 млрд теңге табыс тапты.
Нұрлан Артықбаев Forbes Kazakhstan-ның ең бай кәсіпкерлер рейтингіне 2025 жылғы мамырда алғаш рет енді. Ол 228 млн долларлық байлығымен 44-орынға жайғасты. 2026 жылғы қаңтарда ол «Ақтөбе» футбол клубын да сатып алды.
Владимир Ким мен Эдуард Огайда не қалды
Kazakhmys Copper холдингі әлі де соларға тиесілі. Қазақстан қор биржасының 2026 жылғы 1 шілдедегі дерегі бойынша, оның түпкі иелері – Ким (70%) және Огай (30%). 2026 жылғы 4 тамызда акционерлер холдинг акцияларын KASE биржасынан шығаруды шешті.
Сату алдында корпорациядан бизнестің бір бөлігі бөлініп алынды. 2026 жылғы наурызда бұрынғы иелерде мыналар қалды:
- энергетика және желілер – Kazakhmys Energy мен Kazakhmys Distribution;
- көмір өндіретін Kazakhmys Coal және Kazakhmys Green Energy;
- сақтандыру компаниясы және өмірді сақтандыратын KM Life компаниясы;
- Абай облысындағы Айдарлы мыс кен орны жобасы – «Aidarly Project» АҚ-ның 68,95%-ы (үлес 2026 жылғы 18 ақпанда ауысты).
Сонымен қатар Владимир Ким Олег Новачукпен бірге нидерландтық Nova Resources B.V. арқылы KAZ Minerals компаниясын иеленеді. Bank RBK банкінің бақылау пакеті де соған тиесілі – жай акциялардың 84,81%-ы.
«Қазақмыстың» KAZ Minerals-тен айырмашылығы неде
Шатасу 2014 жылдан басталды. Ол кезде Лондонда бір ғана компания – Kazakhmys PLC сатылатын. Акционерлер оны бөлуді 2014 жылғы 15 тамызда мақұлдады. Бөліну 2014 жылғы 31 қазанда аяқталды. Дәл сол кезде «Радиоточка» және көптеген БАҚ «Қазақмыс» енді кімге тиесілі деген сұрақты талдады.
Жезқазған және Орталық өңірлердегі ескі кеніштер мен зауыттар Cuprum Holding компаниясына өтті. Оның негізгі акционері Владимир Ким болды. Бұл активтер «Қазақмыс» брендімен жұмысын жалғастырды. Лондондағы компанияның өзі KAZ Minerals PLC болып аталды. Оған Шығыс өңір, Қырғызстандағы Бозымшақ кеніші және жаңа жобалар – Бозшакөл, Ақтоғай мен Көксай қалды.
2021 жылы KAZ Minerals Лондон биржасынан кетті. Оны Олег Новачук бастаған Nova Resources консорциумы сатып алды. 2020 жылғы қазанда жасалған ұсыныс компанияны 3 млрд фунт стерлингке бағалаған.
| «Қазақмыс корпорациясы» | KAZ Minerals | |
|---|---|---|
| Негізгі активтері | Жезқазған мен Балқаштағы кеніштер, фабрикалар және мыс балқыту зауыттары, Орталық Қазақстан | Ақтоғай, Бозшакөл, Шығыс Қазақстандағы кеніштер, Бозымшақ |
| Иесі | 2025 жылғы желтоқсаннан бастап – Нұрлан Артықбаевтың құрылымы | Nova Resources (Ким мен Новачук) |
«Қазақмыс корпорациясына» не кіреді
Корпорацияның Қарағанды, Ұлытау, Жамбыл және Абай облыстарында кеніштері, байыту фабрикалары, көмір разрездері және мыс балқыту зауыттары бар. Forbes Kazakhstan бағалауынша, корпорацияның жылдық түсімі – шамамен 1,3 трлн теңге. Негізгі табысты мыс кенін өндіру мен өңдеу, сондай-ақ бағалы металдарды аффинаждау мен сату береді. Аффинаж – алтын мен күмісті жоғары сынамаға дейін тазарту.
Компания – Ұлытау облысындағы ең ірі жұмыс беруші. 2026 жылы оның шахталарында қауіпсіздік мәселесі бірнеше рет көтерілді. Жазда Жезқазған кеншілері тозған техникаға шағымданды. Қыркүйекте «Оңтүстік Жезқазған» кенішінің шахтасында өрт шықты.
Компанияның иесін egov.kz порталындағы заңды тұлға туралы анықтамадан тексеруге болады. Kazakhmys Copper холдингі туралы мәліметтер KASE сайтындағы ақпарат ашу бөлімінде жарияланады.
