ҰБТ-2026 – Қазақстанның жоғары оқу орындарына түсуге арналған ұлттық бірыңғай тестілеу. Негізгі сессия 2026 жылғы 10 мамырдан 10 шілдеге дейін, жылдың соңғы мүмкіндігі 10–20 тамызда өтті. Тест бес пән бойынша 120 тапсырмадан тұрады. Оған 4 сағат беріледі, ең жоғары нәтиже – 140 балл. Шекті балл: қарапайым ЖОО үшін – 50, ұлттық ЖОО үшін – 65, медицина үшін – 70, педагогика мен құқық үшін – 75. 2025 жылмен салыстырғанда формат пен шекті балдар өзгерген жоқ.
2026 жылы ҰБТ қашан өтті
2026 жылы тестілеу бес рет өтті. Ғылым және жоғары білім министрлігі мен Ұлттық тестілеу орталығының (ҰТО) деректері бойынша, кесте мынадай болды:
| Сессия | Күні | Не үшін |
|---|---|---|
| Қаңтардағы ҰБТ | 10 қаңтар – 10 ақпан | ақылы оқу |
| Наурыздағы ҰБТ | 1 наурыз – 6 сәуір | ақылы оқу |
| Негізгі ҰБТ (екі мүмкіндік) | 10 мамыр – 10 шілде | грант конкурсы және ақылы оқу |
| Тамыздағы ҰБТ | 10–20 тамыз | ақылы оқу |
Негізгі ҰБТ-ға өтініш 11–25 сәуірде қабылданды. Екінші мүмкіндікті қалаған адам ғана алды. Екі мүмкіндікте де бейіндік пәндер бірдей болады. Грант конкурсына ең жақсы нәтиже алынады. Өтінішті ҰТО-ның app.testcenter.kz сайтында немесе UTO қосымшасында беруге болады.
Қандай пәндер және қанша тапсырма бар
- Қазақстан тарихы – 20 тапсырма.
- Оқу сауаттылығы – 10 тапсырма.
- Математикалық сауаттылық – 10 тапсырма.
- Таңдау бойынша екі бейіндік пән – әрқайсысы 40 тапсырмадан.
Барлығы 120 тапсырма, уақыты 4 сағат. Ерекше білім беру қажеттілігі бар қатысушыларға тағы 40 минут беріледі. Тест бағдарламасында калькулятор, Менделеев кестесі және ерігіштік кестесі бар. 2026 жылы бейіндік пәндердің ең көп таңдалған жұптары: «математика – физика» (17,9%), «биология – химия» (14,5%) және шығармашылық емтихан (12,4%).
2026 жылғы ҰБТ шекті балы
Шекті балл – грант конкурсына қатысу мен ЖОО-ға түсу үшін жинау керек ең аз балл. Оны Ғылым және жоғары білім министрлігі бекітеді:
| Қайда түсесіз | Ең аз балл |
|---|---|
| Қарапайым ЖОО | 50 |
| Ұлттық ЖОО | 65 |
| Денсаулық сақтау (медицина) | 70 |
| Педагогикалық ғылымдар | 75 |
| Құқық | 75 |
Әр пән бойынша да ең аз шек бар. Қазақстан тарихы мен әр бейіндік пәннен (немесе шығармашылық емтиханнан) кемінде 5 балл, оқу сауаттылығы мен математикалық сауаттылықтан кемінде 3 балл жинау керек. ЖОО-лар жекелеген бағдарламалар бойынша өз шекті балын жоғарырақ қоя алады.
ҰБТ-2026-да не өзгерді және тест қорытындысы
Негізгі жаңалықтар емтиханның адалдығына қатысты болды. Кіреберісте металл іздегіштер тұрды, аудиторияларда байланысты бәсеңдететін құрылғылар мен бейнебақылау жұмыс істеді. Министрлік бейнежазбалар 2026 жылғы 31 қазанға дейін тексерілетінін, ереже бұзылса нәтиже жойылатынын ескертті. 2026 жылғы маусымда ведомство осындай алғашқы жағдай туралы хабарлады.
Негізгі ҰБТ-ға 240 мыңға жуық талапкер өтініш берді, екі мүмкіндікті қосқанда өтініш саны 446 мыңнан асты. Министрліктің хабарлауынша, негізгі ҰБТ қорытындысы бойынша орташа балл 69 болды, шекті балды қатысушылардың шамамен 76%-ы жинады.
ҰБТ тарихы және оны жою туралы дау
ҰБТ алғаш рет 2004 жылы өтті. Ол кезде тест мектептегі бітіру емтиханы әрі ЖОО-ға түсу емтиханы болды. Оны жиі сынады: стресс, тестке «жаттықтыру» және көшіру жағдайлары үшін. 2015–2017 жылдары БАҚ-та ҰБТ «жүйенің туындысы» деген, оны жою керек деген мақалалар жиі шықты. 2017 жылы емтихан екіге бөлінді: мектептегі бітіру емтихандары бөлек өтетін болды, ал ҰБТ тек ЖОО-ға түсу үшін қалды. Сол жылы оқу сауаттылығы мен математикалық сауаттылық пәндері енгізілді.
Билік ҰБТ-ны жоюды көздемейді. Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек талапкерлерді іріктеу үшін ортақ стандарт керек екенін түсіндірді. Министрлік жоюдың орнына халықаралық тесттер үлгісіндегі форматқа біртіндеп көшу туралы айтты: онда талапкер күнін де, орнын да өзі таңдайды. 2026 жылы бұл мүмкіндік берілді: тіркелу кезінде тапсыру күні, уақыты мен орны таңдалады.
Келесі ҰБТ қашан
ҰТО 2027 жылғы кестені әлі жарияламады. Бағдар үшін: 2026 жылғы қаңтардағы ҰБТ-ға өтініш 2025 жылғы 22 желтоқсанда қабылдана бастады. Сынақ ҰБТ-да жаттығуға болады: 2026 жылдың күзінде ол ҰТО-ның өңірлік орталықтарында өтті, бір мүмкіндіктің құны 1500 теңге болды. Ресми күндер мен ережелер testcenter.kz сайтында және министрліктің gov.kz парағында жарияланады.
