Мазмұнға өту

Іле Алатау ұлттық паркі 2026 жылы: кіру бағасы, бағыттар және ақша қайда кетеді

2026 жылы Іле Алатау ұлттық паркіне жаяу кіру мен көлікпен кіру қанша тұратынын, кім тегін өтетінін, ең танымал бағыттарды және туристерден жиналған ақша неге жұмсалатынын түсіндіреміз.

Горы Заилийского Алатау в Иле-Алатауском национальном парке
Фото: Forbes Kazakhstan

2026 жылы Іле Алатау ұлттық паркіне жаяу турист үшін кіру тәулігіне 648,75 теңге, жеңіл көлікпен кіру 1 297,5 теңге тұрады. 18 жасқа толмаған балалар, зейнеткерлер, ардагерлер және мүгедектігі бар адамдар тегін өтеді. Ақыны онлайн немесе бақылау-өткізу пунктінде (БӨП), оның ішінде Kaspi QR арқылы төлеуге болады. 2024 жылдың соңынан бастап парк қызметтері үшін төленген ақшаның бәрі парктің өз шотында қалады және соқпақтарды күтуге, тазалыққа, қызметкерлердің жалақысына жұмсалады.

2026 жылы Іле Алатау паркіне кіру қанша тұрады

Тарифтер айлық есептік көрсеткішке (АЕК) байланған. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ол 3 932 теңгеден 4 325 теңгеге өсті, сондықтан кіру ақысы да қымбаттады. Негіз — парктің өзі сілтеме жасайтын Экология және табиғи ресурстар министрінің 2024 жылғы 2 қазандағы № 232 бұйрығы.

Кім кіреді АЕК бойынша тариф Тәулігіне бағасы, теңге
Жаяу келуші 0,15 648,75
Мотоцикл, мопед, квадроцикл 0,2 865
Жеңіл автокөлік 0,3 1 297,5
16 орынға дейінгі шағын автобус, жүк көлігі 1,3 5 622,5
32 орынға дейінгі автобус 2,8 12 110
32 орыннан көп автобус 4,5 19 462,5

Салыстыру үшін: 2026 жылы Көлсай, Шарын және Қарқаралы парктеріне жеңіл көлікпен кіру 2 595 теңге тұрады. Демек, Іле Алатау елдегі ең арзан ұлттық парктердің бірі болып қалып отыр. Көліктегі жолаушылардың қалай төлейтінін БӨП-те нақтылаңыз.

Кім тегін кіре алады

  • 18 жасқа толмаған балалар. 2026 жылғы маусымда Туризм және спорт министрі Ербол Мырзабосынов Үкімет отырысында балалар үшін барлық ұлттық парктерге кіру ақысы алынып тасталғанын хабарлады.
  • Зейнеткерлер, ардагерлер, мүгедектігі бар адамдар. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға бару қағидаларына сәйкес, олар төлем құжатын көрсетпейді. Куәлігіңізді алып жүріңіз.
  • Парк ішіндегі елді мекендердің тұрғындары — парк әкімшілігінің дерегі бойынша.

Аумақта ақы төлемей жүру — құқық бұзушылық. Бұл үшін ӘҚБтК бойынша ескерту немесе айыппұл қарастырылған. Чекті серуен біткенше сақтаңыз, оны инспекторлар тексеруі мүмкін.

Іле Алатау паркінің танымал бағыттары

Парк 1996 жылғы 22 ақпанда құрылған. Ол Іле Алатауының солтүстік беткейінде, дәл Алматының үстінде, шамамен 199 мың гектар аумақты алып жатыр. Парктің дерегінше, мұнда 40-тан астам туристік бағыт бар. Ең танымалдары:

  • Үлкен Алматы көлі — шамамен 2,5 км биіктіктегі көгілдір көл.
  • Көкжайлау — тау үстіртіне апаратын қиялау соқпақ, алматылықтардың ең сүйікті бағыттарының бірі. Толығырақ — Көкжайлау бағыты туралы мақаламызда.
  • Бутаков шатқалы — өзен бойымен қысқа серуен және сарқырама.
  • Есік көлі мен Шынтүрген шыршалары — қаладан алысырақ баруға дайын адамдарға арналған.

Паркте қар барысы, тяньшань қоңыр аюы және сілеусін мекендейді, оларды фотоаулағыштар түсіреді. Мұнда Сиверс алмасы мен Шренк шыршасы да өседі.

Ережелер: ұлттық паркте не істеуге болмайды

  • Арнайы бөлінбеген жерде от жағуға. Өрт қауіпсіздігі ережесін бұзғаны үшін айыппұл — 100 АЕК (432 500 теңге), ал қасақана өртегені үшін қылмыстық жауапкершілік болуы мүмкін.
  • Ағаш сындыруға, орманды ластауға: айыппұл 10 АЕК.
  • Белгілер мен көрсеткіштерді бүлдіруге: ескерту немесе 3 АЕК айыппұл.
  • Рұқсат етілген жолдардан тыс көлікпен немесе квадроциклмен жүруге.

Тауға шықпас бұрын бағытыңызды онлайн тіркеңіз. Бір нәрсе бола қалса, құтқарушылар сізді тезірек табады.

Туристерден жиналған ақша қайда кетеді

Бұл сұрақты туристер көптен бері қойып келеді. 2015 жылы алматылықтар Бутаковкаға кірерде неге екі чек беретінін сұраған еді. Сол кезде Ауыл шаруашылығы министрлігінің Орман шаруашылығы және жануарлар дүниесі комитеті былай түсіндірді: 0,1 АЕК (198,2 теңге) Салық кодексі бойынша төлем ретінде республикалық бюджетке, ал тағы 200 теңге парктің шотына — тазалыққа, қоқыс шығаруға және жұмысшылардың жалақысына түскен. Бұл ретте парктің жинаған қаражаты айтарлықтай құбылып тұрды: салық статистикасы бойынша, 2013 жылғы 140 млн теңгеден 2014 жылы 82 млн теңгеге дейін төмендеген.

2024 жылы жүйе өзгерді. 2024 жылғы 8 шілдедегі түзетулермен Салық кодексі бойынша табиғи аумақтарды пайдаланғаны үшін төлем алынып тасталды, 2024 жылғы 14 қазаннан бастап ол бюджетке түспейді. Тек парк қызметтері үшін төлем қалды. Бұл ақша парктің өз шотына түседі: соқпақтар мен алаңдарды жөндеуге, аумақты тазалауға, техникаға, жобаларға және қызметкерлерді көтермелеуге жұмсалады.

Нақты тарифтер мен ережелерді парктің ile-alatau.kz сайтынан немесе +7 (727) 297-07-72 телефоны арқылы білуге болады.

БөлісуTelegramWhatsAppVKFacebookX

Сондай-ақ оқыңыз