Қазақстанда 20 жылға жуық уақыттан бергі алғашқы ауқымды зерттеу — 2025 жылғы Ұлттық ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы жарияланды. Оған сәйкес, 2006–2007 жылдардағы алдыңғы санақпен салыстырғанда ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам артып, 9,5 мыңнан 21 мыңға жетті. Нәтижелер туралы СЖРА Ұлттық статистика бюросы мен Ауыл шаруашылығы министрлігі хабарлады.
Елдегі ауыл шаруашылығы құралымдарының жалпы саны 204 мыңнан 290 мыңға дейін, яғни 42%-ға көбейді. Кәсіпорындармен қатар шаруа немесе фермер қожалықтары мен жеке кәсіпкерлердің саны да 194 мыңнан 269 мыңға өсті. Бұдан бөлек, санақ 1,7 млн жеке қосалқы шаруашылықты есепке алды.
Өсімдік шаруашылығында айтарлықтай өзгеріс бар. Егіс алқабы 18,3 млн гектардан 23,2 млн гектарға дейін ұлғайды. Егіс құрылымындағы дәнді дақылдардың үлесі 81%-дан 69%-ға төмендеп, майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға көтерілді.
Мал шаруашылығында малдың басым бөлігі жеке аулалардан ұйымдасқан секторға ауысты. Өткен санақта шартты бас есебімен мал басының 20%-ы ауыл шаруашылығы құралымдарына тиесілі болса, қазір бұл көрсеткіш 68%-ға жетті. Жеке қосалқы шаруашылықтардың үлесі 32% болды.
Санақ саланың ресурстары қандай күйде екенін де көрсетті. Ұйымдасқан секторда шамамен 707 мың адам жұмыс істейді. Ал есепке алынған өздігінен жүретін ауыл шаруашылығы техникасының 57%-ы 10 жылдан астам уақыт пайдаланылып келеді.
Қорытындылар stat.gov.kz сайтындағы «2025 жылғы Ұлттық ауыл шаруашылығы санағы» бөлімінде интерактивті дашбордтар, машинамен оқылатын кестелер және статистикалық жинақ түрінде орналастырылды. Пайдаланушылар өз өңірінде қанша шаруашылық жұмыс істейтінін, олардың не өсіретінін, қандай малы мен техникасы бар екенін біліп, аумақтарды бір-бірімен салыстыра алады. Агротехнологиялар мен цифрлық шешімдерді қолдану, кооперация, қаржыландыру мен инфрақұрылымға қолжетімділік туралы деректер де жарияланды — мемлекет қолдау шараларын осы мәліметтерге сүйеніп жоспарлайды.
Санақ 2025 жылғы 1 тамыз бен 20 қазан аралығында БҰҰ ФАО-ның қолдауымен өтті. Қамту деңгейі 97%-ды құрады: ауыл шаруашылығы құралымдарының 92%-ы мен жеке қосалқы шаруашылықтардың 19%-ы санақтан онлайн өтті, қалғандарын интервьюерлер планшетпен сұрады.
