«Радиоточка» «Кто владеет KZ» айдарында Қазақстан өңірлеріндегі ең ірі ұн тарту кәсіпорындарының иелеріне шолу жасады. Басылым мұның себебі ретінде егін жинау науқаны созылып кеткендіктен астық тапшылығы қаншалықты сезілуі мүмкін деген сауалды атады. Төмендегі мәліметтердің бәрі басылымның деректері бойынша келтіріледі.
Солтүстік Қазақстан облысында Кішкенекөл кентіндегі «Қызылту ұн тарту комбинаты» ЖШС (2006 жылы құрылған, 200-ден астам қызметкері бар) «ҚазЭкспортАстық холдингі» АҚ-ның құрамына кіреді, иесі ретінде «Агроинвест-Трейдинг» ЖШС аталған, ұн Golden Grain маркасымен шығарылады. Осы маркамен 1994 жылы құрылған «Мамлют ұн тарту комбинаты» ЖШС де жұмыс істейді. Шолу авторының айтуынша, ол Қуанышевтер отбасына тиесілі «БАТТ» корпорациясының «БАТТ-Агро» холдингіне жанама түрде қарайды.
Жамбыл облысында Тараздағы «Зар-Замин» ЖШС «Азық-түлік келісімшарт корпорациясы» ҰК АҚ-ға тиесілі. Бұл корпорация 2003 жылдан бері мемлекеттік астық ресурстарын басқару жөніндегі жалғыз агент болып келеді. Қызылорда облысында «Байқоңыр» ӘКК» ҰК АҚ (кейін «Байқоңыр» агрохолдингі» болып өзгертілген) әкімнің тапсырмасымен «Жалағаш элеваторы» ЖШС-ның 100 пайызын сатып алған.
«Радиоточканың» бағалауынша, оңтүстікте шымкенттік «Алтын дән» ЖШС көш бастап тұр: оның екі диірмен зауыты, Ақмола облысында элеваторлары және мал шаруашылығы кешені бар, «Көктерек ұн комбинаты» ЖШС-ның 100 пайызы да соған тиесілі. Басылымның атап өтуінше, компания «Бизнестің жол картасы-2020» бағдарламасы бойынша және «ҚазАгро» арқылы мемлекеттік қолдау алған. Компания директоры, облыстық мәслихат депутаты Бақарам Әбдікәрімов 2014 жылы «Чапаевка» ауданына спорт кешенін тарту еткен.
Ақмола облысында Жақсыдағы «Урожай» ЖШС 2003 жылдан бері «TNK агрофирмасы» ЖШС-ның құрамында. Басылымның дерегінше, TNK тобына 17-ге жуық ауыл шаруашылығы кәсіпорны, үш элеватор, мұнай базасы, жанармай құю бекеттерінің желісі және бірқатар зауыт тиесілі. Батыс Қазақстан облысындағы «Желаев нан өнімдері комбинаты» АҚ 2014 жылға дейін Нұрлан Смағұловтың Astana Group құрамындағы «Астық индустриясы» ЖШС-ға тиесілі болған, ал қазір «Юг Руси» тобымен байланысты ресейлік «Мартин» компаниясына қарайды.
«Радиоточка» елдегі «Экстра» сұрпты ұнның жалғыз өндірушісі деп атаған Ақтөбедегі «Ново-Альджан ұн комбинаты» ЖШС «Астық индустриясы» тобының Investment Trust Company ЖШС-сына кіреді. Басылым Қостанай облысындағы 120-дан астам ұн тарту кәсіпорнының ең ірісі ретінде тарихы 1902 жылы көпес Архиповтың диірменінен басталатын «Қостанай ұн комбинаты» АҚ-ны атады. Оның ірі акционерлері — Forward Grains Capital ЖШС мен Investment Trust Company ЖШС, автор оларды Нұрлан Смағұловтың активтеріне жатқызады.
Қарағанды облысындағы «Ақнар фирмасы» ЖШС-ның екі диірмен кешені мен элеваторы бар. Басылымның дерегінше, ол VITA АҚ-ға тиесілі VITA Industry ЖШС-мен байланысты, VITA АҚ-ның құрылтайшылары ретінде Игорь Летучев пен Евгений Кнабик аталған. «Радиоточканың» жазуынша, Алматы облысының Шамалған ауылындағы «Азияагрофуд» АҚ құрылтайшылары Әлихан Талғатбек пен Ерлан Баймұратов арқылы «Баян Сұлу» АҚ-мен байланысты.
Шығыс Қазақстан облысындағы «Шығыс Қазақстан ұн тарту-құрама жем комбинаты» АҚ акцияларының 80 пайызы алматылық «Ардагер» ӨБ ЖШС-ға тиесілі. Басылым оның Рашит Сәрсенов арқылы «Нұрбанкпен» және Central Asia Petroleum компаниясымен байланысын көрсетеді. Астанада 1992 жылы «Биоцес» деген атпен құрылған «Цесна-Астық» концерні» ЖШС жұмыс істейді, оған «Колутон-95» ЖШС, мұнай базасы, Жалтырдағы элеватор және «Астықжан» сауда орталығы тиесілі.
Басылым «№1 өнімді» кімнің қолынан алып отырғанымыз және тапшылық қаупіне кім ықпал ете алатыны туралы қорытындыны оқырмандардың өзіне қалдырды.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
