АҚШ президенті Дональд Трамп Ресейдің Украинаға қарсы соғысы «үлкен әрі тамаша келісіммен» аяқталатынын мәлімдеді. Оның айтуынша, бұл келісім тек Украинаны ғана емес, бүкіл Еуропаны да қамтуы мүмкін. Трамп бұл сөзді Вашингтон уақытымен 5 қараша, бейсенбі күні Ақ үйде журналистерге айтты. Оған дейін ол Владимир Путиннің арнайы өкілі Кирилл Дмитриевпен жабық кездесу өткізген. Кездесуде не талқыланғанын және келісімге не енетінін Трамп ашып айтпады.
«Бұл үлкен келісім болады және ол тек Украинаға ғана қатысты болмайды. Тіпті бүкіл Еуропаны қамтуы мүмкін деп айтар едім. Бұл үлкен, тамаша келісім болады, бәрі риза болады», – деген Трамптың сөзін келтіреді «Европейська правда». АҚШ президентінің пікірінше, соғыс аяқталуға жақын. Сол күні украин делегациясымен кездестіңіз бе деген сұраққа Трамп «жоқ» деп жауап берді.
Журналистер Трамптан Кремль өкілімен Ресейдің бейбіт тұрғындарға жасап жатқан соққылары туралы сөйлестіңіз бе деп сұрады. «Цензор.нет» хабарлағандай, Трамп бұл мәселені үнемі көтеретінін айтып, «екінші тарапта да» адамдар қаза тауып жатқанын қосты. Бұл сұрақ Ресейдің соңғы кездегі ең қанды лаңкестік шабуылдарының бірінен кейін қойылды. 2 қарашада Ресей авиациясы Украинаның оңтүстік-шығысындағы Запорожье облысының Комышуваха кентінде гуманитарлық көмек таратылып жатқан жер асты мектебіне басқарылатын әуе бомбаларын тастады. Запорожье облыстық әскери әкімшілігінің басшысы Михаил Семикиннің 6 қарашадағы таңғы мәліметінше, қаза тапқандар саны 53-ке жетті, үйінді астындағы іздеу жұмысы бесінші тәулік жүріп жатыр.
Дмитриев Вашингтонға АҚШ-тың бірінші ханымы Мелания Трамптың іс-шарасына келген. Ол іс-шара Ақ үйге Украина мен Ресей өкілдерін жинап, Херсон облысындағы басып алынған Олешки маңында жақында жарияланған бітімге арналды. Кремль «үлкен келісім» туралы жаңалықтан ғана естіген сияқты. Суспільне Би-би-си Орыс қызметіне сілтеме жасап хабарлағандай, Путиннің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков Мәскеуде ешқандай мәлімет жоқ екенін, Дмитриев АҚШ-тан әлі оралмағанын және кездесу туралы баяндамағанын айтты.
6 қарашада таңертең Трамптың арнайы өкілі Джаред Кушнер X әлеуметтік желісінде АҚШ келесі аптада Біріккен Араб Әмірліктерінің астанасы Әбу-Дабиде Украина және Ресеймен үшжақты бейбіт келіссөз өткізетінін жариялады. Бұл – ақпаннан бергі алғашқы осындай келіссөз. Кушнердің айтуынша, Вашингтон кездесу нәтижелі болуы үшін екі тараппен бірге ұсыныстар әзірлеген. Бұған дейін арнайы өкіл Стив Уиткофф 10–11 қараша күндерін атаған. Кушнер сондай-ақ 5 қарашада Брюссельде америкалық делегация Украина, НАТО және еуропалық серіктестермен Украинаға берілетін қауіпсіздік кепілдіктері мен Еуропадағы болашақ қауіпсіздік жүйесі туралы мазмұнды келіссөз жүргізгенін хабарлады.
6 қарашаға қараған түні Трамп Германия канцлері Фридрих Мерцпен телефон арқылы сөйлесті. Бұл – АҚШ-тағы 3 қарашадағы аралық сайлаудан кейінгі олардың алғашқы әңгімесі. Неміс үкіметінің ресми өкілі Штефан Корнелиустың dpa агенттігі келтірген сөзіне қарағанда, екі көшбасшы соғысты мүмкіндігінше тезірек тоқтату керек деген пікірге келген. Оның айтуынша, АҚШ-тағы сайлаудан кейін келіссөздерде «шұғылдықтың жаңа сезімі» пайда болған. Корнелиус Берлиннің ұстанымын былай түсіндірді:
- келісім тек тұтас күйінде – «бәрі келісілгенде» ғана мүмкін;
- Украинадағы бейбітшілік Еуропаға тікелей қатысты болғандықтан, Еуропа қатыспайтын келіссөздердің мәні жоқ;
- НАТО-дағы барлық одақтас келісімді бірауыздан қолдауы тиіс;
- алдымен соғысты тоқтату керек, Еуропадағы жаңа қауіпсіздік тәртібін содан кейін ғана талқылауға болады.
Киев Әбу-Дабидегі кездесуге өз талаптарымен дайындалып жатыр. Украина Президенті кеңсесінің кеңесшісі Сергей Лещенко 6 қарашада телемарафон эфирінде күн тәртібінде Украина, АҚШ және Ресей көшбасшыларының ықтимал кездесуін дайындау мен теңіз порттарын ашу мәселесі бар екенін айтты. Ол атысты тоқтатудың басты шарты – ұрысты қазіргі майдан шебінде тоқтату екенін, бұл украин жерін ешкімге бермей, «егемендікке қатысты ешқандай мәмілесіз» жүзеге асуы керек екенін атап өтті. Лещенконың сөзінше, Ресей әлі де Украина бақылауындағы Донецк облысының Краматорск пен Славянск қалаларын өзіне беруді талап етіп отыр.
Үш елдің делегациялары соңғы рет ақпанда Женевада, оған дейін Әбу-Дабиде екі рет кездескен. Дипломаттар жаңа кезеңге дайындалып жатқанда, Ресей Украина қалалары мен энергетика нысандарын атқылауын тоқтатпай отыр: 6 қарашаға қараған түні ғана Ресей әскері Украинаға 227 дрон ұшырды, осыдан кейін Киев пен бірнеше облыста жарық апаттық түрде өшірілді.
