Алаяқтар қазақстандықтардан ақша алдау үшін Ұлттық банктің фирмалық бланкісімен, қолтаңбасы мен мөрі бар жалған хаттар жіберіп жүр. Бұл туралы 6 қарашада Ұлттық банк ескертті: мұндай жағдайлар жиілеп кеткен. Банктің айтуынша, бұл құжаттардағы электрондық цифрлық қолтаңба (ЭЦҚ) мен мөр бедері белгіленген талаптарға сай келмейді, яғни қағаздар жалған.
Ұлттық банк алаяқтардың үш схемасын атады:
- адамға Ұлттық банктің атынан хат келеді: онда ол бұған дейін алаяқтардың құрбаны болғаны айтылып, жоғалған ақшаны «қауіпсіз қайтару» үшін қаражат аудару сұралады;
- адамның атына ақша аударымы түсті деп хабарлап, оны «тіркеу және декларациялау» үшін төлем талап етеді;
- Қаржылық мониторинг агенттігінің немесе Ұлттық банктің қызметкері болып қоңырау шалып, ақшаны «инкассатор көлігімен» жеткізуге не алып кетуге келіседі.
Үш жағдайда да адам ақырында ақшасын алаяқтардың бақылауындағы шотқа өзі аударады. Бланк, қолтаңба мен мөр әңгіменің ресми әрі сенімді көрінуі үшін ғана керек.
Реттеуші өзінің не істемейтінін еске салды. Ұлттық банк жеке тұлғалардың шотын жүргізбейді, азаматтардың ақшасын декларацияламайды және олармен қолма-қол есеп айырыспайды. Сондай-ақ банк адамдармен мессенджер, электрондық пошта не әлеуметтік желі арқылы хат алмаспайды: азаматтардың өтінішін тек «Е-өтініш» ақпараттық жүйесі арқылы қабылдайды. Сондықтан ақша аударуды сұраған «Ұлттық банктен» келген кез келген хат не хабарлама жалған. Ескертудің толық мәтіні Ұлттық банктің сайтында жарияланды.
Алаяқтар реттеушінің атын бұрын да пайдаланған, бірақ көбіне телефон арқылы алдайтын. Қыркүйекте Бас прокуратура бір жарым ай ішінде Ұлттық банктің атынан алдаудың 39 жағдайы тіркелгенін хабарлаған, ал қазанда банктің өзі цифрлық сенімхатқа қатысты схема туралы ескерткен. Енді қоңырауға қағаз «дәлелдер» қосылды. Ұлттық банк – елдің орталық банкі: ол ақша-кредит саясатын жүргізіп, теңгенің ресми бағамын белгілейді, бірақ азаматтардың ақшасымен тікелей жұмыс істемейді.
Мұндай хат келсе, ақша аудармаңыз және хаттағы нөмірлерге қоңырау шалмаңыз. Ақпаратты Ұлттық банктің байланыс орталығынан 1477 қысқа нөмірі арқылы тексеруге болады (жұмыс күндері сағат 09:00-ден 18:30-ға дейін). Мұндай схемаға тап болсаңыз, құқық қорғау органдарына арыз беріңіз, полицияның нөмірі – 102.
