Қазақстанда 2026 жылғы 1 қарашадан бастап дайын кондитерлік өнімдер мен жартылай фабрикаттардағы трансмай мөлшерін анықтаудың бірыңғай әдісін белгілейтін СТ РК 4052-2026 ұлттық стандарты күшіне енді. Құжатты Сауда және интеграция министрлігінің Техникалық реттеу және метрология комитеті бекітті, деп хабарлады ведомство. Зертханалар қантты және ұннан жасалған кондитерлік өнімдерді, оның ішінде импорттық тауарларды, осы әдіспен тексеретін болады.
Стандарт зертханалық бақылаудағы олқылықтың орнын толтырады. Қолданыстағы мемлекетаралық ГОСТ 31754-2012 трансмайды май-тоң өнімдері мен тамақ өнеркәсібіне арналған шикізатта өлшеу тәртібін ғана сипаттайды, ал дайын тәттілерге қолданылмайды. Енді түрлі сынақ орталықтарының деректерін салыстыруға болатындай барлық зертхана үшін өлшеу мен нәтижелерді өңдеудің бірдей ережелері белгіленді.
Құжат трансмай мөлшеріне жаңа шекті норма енгізбейді және мұндай өнімдерді сатуға тыйым салмайды: ол тек тексеру тәсілін айқындайды. Комитет бұл әдіс нарықтағы санитариялық-эпидемиологиялық бақылауды тиімдірек етеді деп күтеді. «Бірыңғай әдіс қазақстандық нарықтағы кондитерлік өнімдердің қауіпсіздігін әділірек бағалауға мүмкіндік береді», — деді комитет төрағасы Жанна Есенбекова.
Стандартты «ҚазСтандарт» институты 2026 жылға арналған Ұлттық стандарттау жоспары бойынша әзірледі, бұл ретте Ресейдің ГОСТ Р 54687-2011 стандарты ескерілді. Құжат Кедендік одақтың тамақ өнімдерінің қауіпсіздігі туралы (ТР ТС 021/2011) және май-тоң өнімдеріне арналған (ТР ТС 024/2011) техникалық регламенттерімен байланысты.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы өнеркәсіптік трансмайды жүректің ишемиялық ауруы қаупінің артуымен байланыстырып, оны рационда барынша азайтуға кеңес береді. Бұған дейін Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі балаларға арналған фастфуд пен құрамында қант, тұз және трансмай көп өнімдердің жарнамасын шектеуді ұсынған болатын.
