Қазақстанда көлік салығы қозғалтқыш көлеміне қарай айлық есептік көрсеткішпен (АЕК) есептеледі. 2026 жылы АЕК 4 325 теңге. Демек, 2026 жыл үшін қозғалтқышы 1,1 литрге дейінгі көліктің салығы 4 325 теңге, 1,5–2 литрлік көліктікі 12 975 теңге, 2,5–3 литрлік көліктікі 38 925 теңге болады. Оны 2027 жылғы 1 сәуірге дейін төлеу керек. Бұл – жаңа Салық кодексі бойынша есептелетін алғашқы салық: 10 жастан асқан көлікке 30%, 20 жастан асқан көлікке 50% жеңілдік беріледі.
2026 жылы көлік салығы қанша
Жеке тұлғалардың жеңіл көліктеріне қойылатын мөлшерлемелер қозғалтқыш көлемінің сатылары бойынша бұрынғыдай қалды. Жаңалығы – көліктің жасына қарай төмендететін коэффициенттер.
| Қозғалтқыш көлемі | Мөлшерлеме | 2026 жылғы салық | 10–20 жастағы көлік (×0,7) | 20 жастан асқан көлік (×0,5) |
|---|---|---|---|---|
| 1 100 см³-ге дейін | 1 АЕК | 4 325 ₸ | 3 028 ₸ | 2 163 ₸ |
| 1 101–1 500 см³ | 2 АЕК | 8 650 ₸ | 6 055 ₸ | 4 325 ₸ |
| 1 501–2 000 см³ | 3 АЕК | 12 975 ₸ | 9 083 ₸ | 6 488 ₸ |
| 2 001–2 500 см³ | 6 АЕК | 25 950 ₸ | 18 165 ₸ | 12 975 ₸ |
| 2 501–3 000 см³ | 9 АЕК | 38 925 ₸ | 27 248 ₸ | 19 463 ₸ |
| 3 001–4 000 см³ | 15 АЕК | 64 875 ₸ | 45 413 ₸ | 32 438 ₸ |
| 4 000 см³-ден жоғары | 117 АЕК | 506 025 ₸ | 354 218 ₸ | 253 013 ₸ |
Кестедегі сомалар шамамен берілген: нақты есепті салық органы өзі жібереді, ал кейбір сатыларда төменгі шектен асқан көлем үшін шағын қосымша төлем болуы мүмкін. 2026 жылғы 1 сәуірге дейін төленген 2025 жылғы салық әлі ескі ережемен және 2025 жылғы АЕК бойынша – 3 932 теңгемен есептелді.
Жаңа Салық кодексі нені өзгертті
Жаңа Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап күшіне енді. Көлік иелері үшін онда үш басты өзгеріс бар:
- Жасына қарай жеңілдік. 10 жастан 20 жасқа дейінгі көліктің мөлшерлемесі 0,7-ге, 20 жастан асқан көліктікі 0,5-ке көбейтіледі.
- Жоғары мөлшерлемелердің күшін жою. Бұрын 2013 жылғы 31 желтоқсаннан кейін әкелінген не шығарылған, қозғалтқышы 3 литрден асатын көліктер 35-тен 200 АЕК-ке дейін төлейтін – 2025 жыл үшін бұл 786 400 теңгеге дейін жететін. Енді бұл мөлшерлемелер жойылды, 15 және 117 АЕК қалды.
- Көлік түрі – техпаспорт бойынша. Санат (A, B, C, D) шанақ түріне қарап емес, тіркеу куәлігінен алынады. Шаруа қожалықтары бір пикап үшін салық төлемеуіне болады.
Ескі көлік салығы 10 жылда қалай өзгерді
Ескі көлік иелері қанша төлеуі керек деген дау көптен бері жүріп келеді. 2016 жылғы сәуірде Алматыдағы Мемлекеттік кірістер департаменті жанындағы жұмыс тобы жаңа Салық кодексіне ұсыныстар әзірледі. Қаржы министрлігінің Мемлекеттік кірістер комитетіне жіберілген хаттамада екі нұсқа болды: көлік салығын алып тастап, бензин акцизін көтеру немесе салықты шыққан жылын ескеріп есептеу. Яғни көлік неғұрлым жаңа болса, салық соғұрлым аз болмақ. Басқаша айтқанда, көлік паркі тезірек жаңаруы үшін ескі көлікке көбірек салық салу ұсынылды. Бұл идея қабылданбады.
Ақыры керісінше шешім шықты. 2024 жылғы мамырда Премьер-министр Олжас Бектенов сенаторлардың сауалына жауабында үкімет ескі көліктерге 0,7 және 0,5 төмендететін коэффициенттерді мақұлдағанын хабарлады. Олар жаңа кодекске енгізілді және алғаш рет 2026 жыл үшін салық төлегенде қолданылады.
2026 жылғы утильалым
Утилизациялық алым (утильалым) – көлікті Қазақстанда алғаш тіркегенде, яғни әкелгенде не шығарғанда бір рет төленетін төлем. Оның базалық мөлшерлемесі – 50 АЕК, 2026 жылы бұл 216 250 теңге. Одан кейін ол қозғалтқыш көлеміне қарай коэффициентке көбейтіледі:
| Жеңіл көліктің қозғалтқыш көлемі | Коэффициент | 2026 жылғы утильалым |
|---|---|---|
| электромобиль (гибридтерден басқа) | — | 0 ₸ |
| 1 000 см³-ге дейін | 1,5 | 324 375 ₸ |
| 1 001–2 000 см³ | 3,5 | 756 875 ₸ |
| 2 001–3 000 см³ | 5,0 | 1 081 250 ₸ |
| 3 000 см³-ден жоғары | 11,5 | 2 486 875 ₸ |
Жүк көліктері, мотоциклдер және ЕАЭО елдерінен әкелінген көліктерге арналған толық кестелерді утильалым туралы бөлек материалымыздан табасыз.
Көлік салығын кім төлемейді және оны қалай төлеуге болады
Ұлы Отан соғысының қатысушылары, мүгедектігі бар адамдар және көп балалы аналар бір көлік үшін салық төлемейді. Қалған иелер салық органынан хабарлама алып, келесі жылғы 1 сәуірге дейін төлейді. 2 сәуірден бастап қарызға күн сайын өсімпұл есептеледі, ал қарыз өтелмесе, салық органы елден шығуға шектеу қоюы мүмкін.
Соманы тексеріп, төлеуге egov.kz порталында, Мемлекеттік кірістер комитетінің сайтындағы салық төлеушінің кабинетінде, банктердің мобильді қосымшаларында немесе «Қазпоштада» болады.
