«Радиоточка» шолушысы Парыз Байтенов Ауыл шаруашылығы министрі Асылжан Мамытбековтың нан бағасын мемлекеттік реттеуден бас тарту туралы ұсынысын әжуалай талдады. Автордың мәліметінше, үкімет мұндай реттеуді келесі жылдың қаңтарынан бастап тоқтатады.
Мамытбеков бұл ұсыныстарын парламентте айтты. Байтенов сілтеме жасаған дереккөздердің мәліметінше, биыл субсидияға 11 млрд теңге бөлінген, ал арзан нан пісіруге берілетін әлеуметтік көмекке 2 млрд теңге қажет болады. Мұның бәрі ұлттық валюта әлсіреп жатқан тұсқа тап келді.
Министр баға белгілеудің жаңа нарықтық тетігі төңірегіндегі «саяси алыпқашпа әңгімелерді» жоққа шығарды. Оның сөзінше, субсидия өзіндік құнды бұрмалап, бәсекеге қабілеттілікті төмендетеді: «Парадокс сияқты көрінуі мүмкін, бірақ бәсекеге қабілетті болу үшін субсидияны қысқарту керек». Министрдің ойынша, қолдаудан бас тарту фермерлерді өнімділігі мен тиімділігін арттыруға итермелеуі тиіс. Оның тағы бір уәжі — әділдік: «Неге бай адамдар нанды арзан бағаға сатып алуы керек? Бұл әлеуметтік тұрғыдан әділетсіз».
Экономист Олжас Худайбергенов министрмен келіспей, субсидиядан бас тартуды қате шешім деп атады. Оның дерегінше, нанның төмен бағасын ұстап тұру 6–8 млрд теңгеге түседі, атаулы көмекті 35 мың адам алады, ал елдегі кедейлер, оның бағалауынша, кемінде он есе көп. «Нан бәріне, соның ішінде байларға да арзан болып кетті деген уәждің өзі орынсыз», — дейді экономист. Ол субсидияның орнына төмен пайызды несие, жеңіл салық режимі және өндірісті жаңғыртуға лизинг беруді ұсынады.
Осы кезде министрдің қол астындағылар нан зауытына тур ұйымдастырды. Сонда вице-министр Сапархан Омаров нанды бөлшектеп сату идеясын қолдады. «Неге нан артылып қалады? Өйткені біз тұтас бөлке аламыз, ал үйде оның жартысын ғана жеп үлгереміз», — деп түсіндірді ол.
Байтенов бұл мәлімдемелерді қатты сынайды, бірақ саяси қажеттілік туғанша министрді «жазалауға» асықпауға кеңес береді. Шолушының байқауынша, нан Жаңа жылға дейін танымал әрі қолжетімді өнім болып қала береді.
«Радиоточка» материалдары бойынша.
