Бүгін, 12 қарашада, әлемде Дүниежүзілік юзабилити күні атап өтіледі. Бұл күн сайттар, қосымшалар, техника мен сервистер адамға ыңғайлы болуы керегін еске салады: адам техникаға емес, техника адамға бейімделуі тиіс.
Мерекені Юзабилити мамандарының қауымдастығы (UPA, қазір UXPA International) ойлап тапқан. Бұл идеяны 2004 жылдың күзінде қауымдастық басқармасының мүшелері Элизабет Розенцвейг пен Найджел Беван талқылаған, ал алғашқы мереке 2005 жылғы 3 қарашада өтті. Содан бері ол қарашаның екінші бейсенбісінде атап өтіледі, әр жылдың өз тақырыбы болады: 2007 жылы денсаулық сақтау, 2012 жылы қаржы, 2020 жылы адамға қызмет ететін жасанды интеллект туралы сөз болды.
Бұл күні UX мамандары, университеттер мен IT қауымдастықтары ашық дәрістер мен семинарлар өткізіп, ыңғайсыз интерфейстерді талдайды. Осы уақытқа дейін мереке шараларына 140-тан астам елден 250 мыңнан астам адам қатысқан. Қазақстанда өнімдердің ыңғайлылығын арнайы зертханаларда тексереді: 2023 жылы Astana Hub-та юзабилити зертханасы ашылды, ал 2025 жылдың күзінде Алматыда UX LAB жұмысын бастады. Онда стартаптар өз өнімдерін нақты пайдаланушылармен сынайды.
2026 жылдың тақырыбы — «Этикалық жасанды интеллектпен тұрақты болашақты жобалау». Ұйымдастырушылар адамның шығармашылығы мен жасанды интеллектіні қалай ұштастыруға болатынын талқылауды ұсынады. Бұл ретте этика, инклюзивтілік, мәдени әралуандық пен экология назардан тыс қалмауы керек. Бүгін Design Challenge байқауының жеңімпаздары жарияланады. Қатысушылар жасанды интеллект қолданылған жобаларын жіберіп, прототипті міндетті түрде нақты пайдаланушылармен тексерген. Жүлделер — 1250, 1000 және 750 доллар, ал жеңімпаздар 2027 жылы HCI International конференциясында баяндама жасауға шақырылады.
Ыңғайлы интерфейстің қаншалықты маңызды екенін қазақстандық мемлекеттік қызметтерден де көруге болады. 2026 жылдың он айында қазақстандықтар онлайн 51,1 млн-нан астам қызмет алды. Оның 32,7 млн-ға жуығы, яғни шамамен үштен екісі, eGov Mobile қосымшасы арқылы көрсетілген. Қосымшада қазір 1100-ден астам қызмет пен 40 цифрлық құжат бар.
