Гүлжан (Гүлжана) Қарағұсова — қазақстандық экономист және саясаткер. Ол еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі (2001–2007), сенатор, Мәжілістің үш шақырылымының депутаты (2007–2021) болды. Мәжілісте көп жыл бойы қаржы және бюджет комитетін басқарды. Экономика ғылымдарының докторы, профессор. 2016 жылы журналистер оның балаларына тиесілі бизнесті зерттеп жазды. Бұл материал дау тудырды.
Гүлжан Қарағұсова: өмірбаяны және мансабы
Гүлжана Жанпейісқызы Қарағұсова 1950 жылғы 9 қыркүйекте Алматыда туған. 1972 жылы Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің (қазіргі әл-Фараби атындағы ҚазҰУ) экономика факультетін бітірген. Сол университетте 20 жылға жуық саяси экономиядан сабақ берген. 1990 жылы өтпелі экономикадағы бәсекелестік туралы докторлық диссертация қорғады. 1991 жылдан бастап профессор.
Негізгі қызметтері — «Континент» анықтамалық жүйесі мен Centrasia сайтындағы өмірбаян деректері бойынша:
| Жылдар | Лауазымы |
|---|---|
| 1994–1995 | Президент көмекшісі, Экономикалық кеңесшілер кеңесінің басшысы |
| 1995–1996 | Бағалы қағаздар жөніндегі ұлттық комиссияның төрағасы |
| 1997–2001 | сенатор, Сенаттың экономика, қаржы және бюджет комитетінің төрағасы |
| 2001–2007 | еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрі |
| 2007–2021 | «Нұр Отан» партиясынан Мәжілістің IV, V және VI шақырылымдарының депутаты, қаржы және бюджет комитетінің төрағасы |
| 2010–2021 | «Атамекен» Ұлттық кәсіпкерлер палатасы төралқасының мүшесі |
Министр болған кезде ол 2005 жылы Женевада өткен Халықаралық еңбек ұйымының конференциясында Қазақстан делегациясын басқарды, зейнетақы мәселесімен айналысты. 2005 жылы «Парасат» орденімен марапатталған.
Қарағұсова қазір қайда
Қарағұсова 2021 жылғы қаңтарға дейін депутат болды. Сол кезде Мәжілістің VI шақырылымының өкілеттігі аяқталды, ол жаңа құрамға кірмеді. «Континент» дерегіне қарағанда, 2019 жылдан бастап Сенат жанындағы Сенаторлар кеңесінің мүшесі болған. Бұл — бұрынғы сенаторлардан құралған кеңесші топ.
2021 жылғы қарашада Қарағұсова ҚазҰУ-да тәуелсіздік жылдарындағы Қазақстан экономикасы туралы дәріс оқыды. Университет оған алтын медаль мен құрметті профессор атағын берді. 2026 жылғы қазанның соңына дейін ашық дереккөздерде оның жаңа мемлекеттік қызметі туралы мәлімет жоқ. Парламент сайлауы қазір қалай өтетінін Қазақстандағы сайлау жүйесі туралы материалда жаздық.
Қарағұсованың отбасына не тиесілі
Қарағұсованың екі ұлы және бір қызы бар. 2016 жылғы сәуірде «Радиоточка» порталы «Депутат Қарағұсованың отбасына не тиесілі» деген материал жариялады. Ол ашық деректер негізінде — заңды тұлғалар тізілімі мен Мемлекеттік кірістер комитетінің салық мәліметтері бойынша жазылған. Informburo.kz сайтының баяндауынша, онда мынадай деректер болған:
- Қарағұсованың өз атында бірде-бір ЖШС, ЖК немесе АҚ тіркелмеген.
- Ұлы Фархад Қарағұсов (1971 жылы туған), заң ғылымдарының кандидаты, Алматыдағы «K&T Partners» ЖШС заң фирмасының жалғыз иесі болған.
- Ұлы Роман (Дамир) Романов (1976 жылы туған) Павлодардағы «Қазақстан электролиз зауыты» АҚ-ны басқарған. Зауыттың жалғыз акционері — ERG тобына кіретін ERG Sales AG компаниясы.
- Қызы Данна Қарағұсова (1984 жылы туған) жұбайымен және Media Invest AB AG компаниясымен бірге «First Media Astana» ЖШС мен «R&D Media» ЖШС-ның иесі болған. Сол материалға сәйкес, медиатопқа телеарна, төрт радиостанция және баспа басылымдары кірген.
Бұл — 2016 жылғы деректер. Содан бері иелер құрамы өзгеруі мүмкін. Журналистер бұл мәліметтерде заң бұзушылық бар деп айтқан жоқ. Әңгіме белгілі саясаткердің отбасында қандай бизнес бар екені туралы болды.
Даулар мен жұрт талқылаған сөздер
Депутаттың отбасы туралы материалды «Радиоточка» жарияланғаннан кейін бірнеше сағаттан соң алып тастады. Бас редактор Бекжан Ыдырысов Facebook-те мұны материал кейіпкерінің белсенділігіне байланысты істегенін жазды: «бірнеше рет қоңырау шалды». Кейін мақала қайта ашылды. Қарағұсованың өзі ол кезде жарияланымға пікір білдірмеді.
2016 жылдың көктемінде оның есімі басқа себептермен де жиі аталды. Сәуірде ол журналистке депутаттардың неге мемлекет есебінен қонақүйде тұратынын түсіндіріп, «Кім қалай ұсталса, солай жұмыс істейді» деді. Бұл сөз әлеуметтік желіде кеңінен тарады. Мәжілістің шаруашылық басқармасы ол кезде бөлменің бір тәулігі 120 мың емес, 29 мың теңге тұратынын нақтылады. Мамырда депутат Жер кодексіне енгізілетін түзетулер төңірегіндегі шу үшін журналистерді кінәлады.
Қазақстандағы компанияның құрылтайшыларын бүгін egov.kz порталындағы заңды тұлғалар туралы анықтама қызметі арқылы тексеруге болады.
