2026 жылы Қазақстанда 1-сыныпқа қабылдау 27 мамырдан 31 тамызға дейін өңірлер бойынша кезең-кезеңімен өтті. Өтінішті eGov арқылы, мектептің өзінде немесе ХҚКО-да берді. Мектепке 6 жастағы балалар қабылданады, ал жыл соңына дейін 6 жасқа толатын бес жастағы баланы да алуы мүмкін. Бірінші сыныпқа қабылдау кезінде тест те, емтихан да жоқ. Оқу-ағарту министрлігінің деректері бойынша, 2026 жылы мектеп партасына шамамен 380 мың бірінші сынып оқушысы отыруы тиіс болды.
2026 жылы 1-сыныпқа қабылдау мерзімі
2026 жылы тәртіп өзгерді. Оқу-ағарту министрлігі мен Цифрлық даму министрлігі пилоттық жоба туралы бірлескен бұйрыққа қол қойды. Ол 2026 жылғы 26 мамырдан 31 желтоқсанға дейін күшінде болды. Бұрын құжат қабылдау 1 сәуірде басталатын, енді мамырдың соңынан бастап кесте бойынша жүрді.
| Қабылдаудың басталуы | Өңірлер |
|---|---|
| 27 мамыр | Астана, Абай, Жетісу, Қызылорда облыстары, БҚО |
| 10 маусым | Алматы, Ақмола, Ақтөбе, Жамбыл облыстары, ШҚО |
| 18 маусым | Шымкент, Алматы, Қостанай, Павлодар, Атырау облыстары |
| 29 маусым | Түркістан, Маңғыстау, Қарағанды облыстары, СҚО, Ұлытау |
Қабылдаудың соңғы күні — 31 тамыз. Мектептер оқушыны қабылдау туралы бұйрықты 25 тамыздан бастап шығара бастады. Бала мектепалды даярлықты дәл осы мектепте өтсе, ол автоматты түрде қабылданды, бірақ өтінішті бәрібір беру керек болды. 2027 жылғы мерзімді министрлік әзірге жариялаған жоқ.
1-сыныпқа түсу үшін қандай құжаттар керек
- ата-ананың немесе заңды өкілдің өтініші;
- 065/у нысанындағы медициналық анықтама (екпелер туралы);
- баланың 052-2/у нысанындағы денсаулық паспорты;
- баланың 3×4 өлшемді суреті;
- ата-ананың жеке куәлігі және баланың туу туралы куәлігі (көбіне мектепке барып тапсырғанда керек).
Жеңілдікпен қабылдау үшін көпбалалы отбасы, қамқоршылық туралы құжаттар немесе ПМПК қорытындысы қосылады. ПМПК — психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация, ол ерекше білім беру қажеттілігі бар балаға қандай оқу жағдайы керегін анықтайды. Мектеп тізімнен тыс құжат талап етуге құқылы емес. Екпенің жоқтығы да бас тарту үшін негіз бола алмайды.
Отбасы туралы мәлімет жөнінде айтсақ, мектеп заңда көрсетілген мәліметті ғана сұрай алады. Бұл туралы толығырақ мектеп отбасы туралы не сұрай алатыны жөніндегі материалда жазылған.
Мектепке өтінішті eGov арқылы қалай беруге болады
egov.kz порталында немесе eGov Mobile қосымшасында «1-сыныпқа қабылдау үшін құжаттарды қабылдау» қызметі бар. Өтінішке ЭЦҚ немесе SMS-кодпен қол қойылады. Бір балаға бір мектепке бір ғана өтініш беріледі. Өтініштің мәртебесі жеке кабинетте көрінеді.
Алдымен мектепке бекітілген аумақта (шағын учаскеде) тұратын балалар мен жеңілдігі бар санаттар қабылданады. Шағын учаскеде тіркелмеген балалар бос орын қалса ғана алынады. Құжат толық болмаса, деректе қате болса немесе орын жетпесе, бас тартуы мүмкін. 2026 жылдың тамызында оқу-ағарту бірінші вице-министрі Шынар Ақпарова бас тартулардың себебін техникалық ақаулармен және мектептің жобалық қуатымен түсіндірді.
Бірінші сыныпқа қабылдауда әңгімелесу өткізуге бола ма
Жоқ. «Білім туралы» заңға сәйкес жалпы білім беретін мектепке бірінші сынып оқушылары емтихансыз және конкурссыз қабылданады. 2024 жылдан бастап гимназиялар мен лицейлерде де бірінші сыныпқа қабылдау кезінде емтихан өткізуге тыйым салынды. «Мектептің қажетіне» ақша жинау да қабылдаудың шарты бола алмайды.
Бұл дау бұрыннан келе жатыр. 2010-жылдардың ортасында-ақ «Радиоточка» бірінші сынып оқушыларымен әңгімелесу мен міндетті «демеушілік көмек» заңсыз екенін жазған. Сол кезде беделді мектептерге жазылу ата-аналар үшін бірнеше күнге созылған кезекке айналатын. Психологтар да көмек балаларға ғана емес, мазасызданған ата-аналарға да керек екенін айтқан. Қазір өтініш онлайн беріледі, бірақ мектепте орын жетпеуі туралы дау әлі бар.
Баланы мектепке қалай дайындау керек
Балалар психологы Дарья Валентова бала оқи ала ма, жоқ па дегенге емес, оның мектепке эмоция жағынан дайын-дайын еместігіне қарауға кеңес береді. Дайындықтың белгілері:
- өзі киініп, аяқ киімін киеді және заттарына ие бола алады;
- ата-анасының атын, мекенжайы мен телефонын біледі;
- үлкен адамды сабырмен тыңдап, бірнеше тапсырманы қатарынан орындай алады;
- мектепке барғысы келеді және жаңа адамдардан қорықпайды.
Алаңдататын белгілер де бар: бала ата-анасынан ажырай алмайды, қателігін қатты уайымдайды немесе дәретханаға сұрануға ұялады. Күніне 15–20 минуттық сабырлы жаттығулар көмектеседі: сурет салу, дауыстап кітап оқу, пазл құрастыру. Мектепке алдын ала экскурсияға барған пайдалы. Қиындық кетпесе, психологқа жүгінген жөн — мектеп алдында міндетті диагностика жоқ.
Мектеп себепсіз бас тартса немесе артық құжат талап етсе, eOtinish арқылы аудандық немесе қалалық білім бөліміне шағым түсіруге болады.
