2026 жылы Қазақстанда мемлекеттік қызметке тестілеу eqyzmet.gov.kz порталында онлайн өтеді. Үміткер алдымен заңнама бойынша 55 сұрақтан тұратын тест тапсырады (кемінде 30 дұрыс жауап керек), содан кейін жеке қасиеттерін бағалаудан өтеді, одан соң конкурстық тапсырмаларды орындайды. 2026 жылғы 1 сәуірден бастап іріктеу толық автоматтандырылды. Ол бұрынғы 23–30 күннің орнына орта есеппен 5–7 жұмыс күнінде өтеді. Тест нәтижесі бір жыл жарамды.
Мемлекеттік қызметке кім кіре алады
Өтінімді 18 жасқа толған, нақты лауазымның талаптарына сай келетін Қазақстан азаматы бере алады. Талаптарға білім, еңбек өтілі, кейде тіл білу кіреді. Сотталғандығы өтелмеген, сыбайлас жемқорлық қылмысын жасаған және сот әрекетке қабілетсіз деп таныған адамдарды қабылдамайды.
Әңгіме «Б» корпусының әкімшілік лауазымдары туралы болып отыр. Бұлар — министрліктер мен әкімдіктердегі қатардағы мемлекеттік қызметшілер: мамандар, сарапшылар, бөлім басшылары. Бос орындар eqyzmet.gov.kz порталында, Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің сайтында және Enbek.kz электрондық еңбек биржасында жарияланады.
2026 жылы мемлекеттік қызметке тестілеу қалай өтеді
Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің мәліметінше, іріктеу тәртібі мынадай:
- Тіркелу eqyzmet.gov.kz порталында. Түйіндеме мемлекеттік дерекқорлардан автоматты түрде жасалады, білім мен өтіл туралы құжаттар жеке кабинетке жүктеледі.
- Заңнама бойынша тест. Конституция, «Мемлекеттік қызмет туралы» және «Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл туралы» заңдар мен мемлекеттік қызметшілердің Әдеп кодексі бойынша 55 сұрақ.
- Жеке қасиеттерді бағалау — адамның қалай ойлайтынын және адамдармен қалай жұмыс істейтінін тексеру.
- Құжаттарды тексеру — оны мемлекеттік органның кадр қызметі жүргізеді.
- Конкурс — эссе мен әңгімелесу немесе практикалық тапсырмалар.
- Жеңімпаз — ең көп балл жинаған үміткер. Балл тең болса, еңбек өтілі мен біліміне қарайды.
| Кезең | Нені білу керек |
|---|---|
| Заңнама бойынша тест | 55 сұрақ; барлығы кемінде 30 дұрыс жауап және әр заң бойынша кемінде 5 дұрыс жауап; 1 жыл жарамды; сәтсіз болса, 3 күнтізбелік күннен кейін қайта тапсыруға болады |
| Жеке қасиеттерді бағалау | үш бағдарлама: басшыларға (10 қасиет), басқа лауазымдарға (7 қасиет) және өтіл талап етілмейтін бастапқы лауазымдарға (логика, эмоциялық және әлеуметтік дағдылар); айына 3 ретке дейін тапсыруға болады; нәтижесі 1 жыл жарамды |
| Конкурсқа кім өтеді | ең жоғары балл жинаған 5 үміткер ғана |
| Басшы лауазымға конкурс | 45 минутта 250 сөзге дейінгі эссе және бейнебайланыс арқылы 15 минутқа дейінгі әңгімелесу |
| Басқа лауазымдарға конкурс | 2 сағатқа дейінгі практикалық тапсырмалар: талдамалық жазба, қызметтік хат, азаматтың өтінішіне жауап |
Тестті үйден тапсыруға болады, бірақ прокторинг арқылы. Прокторинг дегеніміз — үміткерді камера мен арнайы бағдарлама бақылап отырады. Тест кезінде кадрдан шығуға, құлаққап, көмекші материал және қашықтан басқару бағдарламаларын қолдануға болмайды. Жүйе бөлмені айналдыра көрсетуді сұрауы мүмкін. Комиссия есімдерді көрмеуі үшін әр үміткерге жеке нөмір беріледі.
Президенттік жастар кадр резервіне қалай кіруге болады
Президенттік жастар кадр резерві — жас мамандарды бөлек іріктеу. Кейін оларды саяси, әкімшілік және басшы лауазымдарға тағайындауы мүмкін. Резервке алынған адам онда үш жыл тұрады. Резерв 2019 жылы Қасым-Жомарт Тоқаевтың бастамасымен құрылды.
- Талаптар: Қазақстан азаматтығы, 35 жасқа дейін, жоғары білім, жалпы еңбек өтілі кемінде 5 жыл, қазақ тілін B1 деңгейінен төмен емес білу.
- Қашан тапсыру керек: өтінімдер әдетте 1–30 маусым аралығында pkrezerv.gov.kz сайтында қабылданады.
- Кезеңдер: құжат тапсыру, мәтінмен және сандармен жұмыс істеу тесті, ахуалдық есептер, құзыреттерді бағалау, сараптамалық комиссиямен әңгімелесу және Ұлттық комиссияның шешімі.
- Бәсеке: 2025 жылы сайтта 31 859 адам тіркелді, ал 2025 жылғы 24 қазанда резервке 50 адам алынды.
Ережелер қалай өзгерді және жастар неге мемлекеттік қызметке асықпайды
Қазіргі жүйе біртіндеп қалыптасты. 2016 жылғы 1 қаңтардан бастап «Мемлекеттік қызмет туралы» заң күшіне енді. Ол қызметшілерді «А» корпусына (жоғары басшылар) және «Б» корпусына бөлді. Сол кезде билік болашақ мемлекеттік қызметшілердің жеке қасиеттері мен елдің құндылықтарына адалдығы тексерілетінін, кейін бағыныштылар өз басшыларының жұмысын бағалай алатынын жариялады. eqyzmet.gov.kz арқылы цифрлық іріктеу 2023 жылы сынақ ретінде іске қосылып, 2024 жылғы ақпаннан бастап барлық мемлекеттік органда жұмыс істейді.
Алайда жастардың мемлекеттік қызметке қызығушылығы азайып келеді. Мәжіліс депутаты Марат Башимов мұны жалақының төмендігімен және жауапкершіліктің жоғарылығымен байланыстырады. Билік жылдамдық пен ашықтыққа басымдық беріп отыр: өтінім беруден бастап конкурста жеңгенге дейінгі бүкіл жолды мемлекеттік органға бір рет те бармай, онлайн өтуге болады.
Тестілеу қағидалары Мемлекеттік қызмет істері агенттігінің бұйрығымен бекітілген. Олардың соңғы редакциясын adilet.zan.kz сайтынан тексеруге, ал өтінімді eqyzmet.gov.kz порталында беруге болады.
