Украина президенті Владимир Зеленский 31 қазанда Стамбулда Түркия президенті Режеп Тайып Ердоғанмен кездесіп, Украина, АҚШ және Ресейдің үшжақты келіссөздеріне дайындықты әрі оларды Түркияда өткізу мүмкіндігін талқылады. Кездесуден кейін Зеленский мұндай форматтың қарашаның бірінші жартысына дайындалып жатқанын мәлімдеді: «Қазір үшжақты форматқа дайындалып жатырмыз. Украина, Құрама Штаттар және Ресей – қарашаның бірінші жартысында».
Зеленский Стамбулға күндіз командасымен бірге ұшып келді. «Украинская правда» басылымының жазуынша, Ердоған оны Долмабахче сарайында қабылдады: алдымен президенттер оңаша сөйлесті, содан кейін екі елдің министрлері мен арнаулы қызмет басшылары қатысқан делегациялар кездесуі өтті. Кездесу қорытындысын Зеленский мен Ердоған бірлескен баспасөз мәслихатында жариялады.
Зеленскийдің айтуынша, Ердоғанмен тек үшжақты формат қана талқыланған жоқ. «Президент мырзамен мұндай форматтың болашағын және басқа да мүмкіндіктерді талқыладық», – деді ол. Украина басшысы Түркияны, Еуропаны және барлық серіктесті тарту, кездесуді осы жерде, Түркияда өткізу мүмкіндіктерін атап өтті. Зеленский «батыл шешімдерге» шақырып, Ресейге Украинаға қолдау тоқтамайтынын барлық деңгейде жеткізу керегін айтты: Мәскеуге қысым бейбіт реттеуден басқа жол қалдырмайтындай болуы тиіс.
Кездесудің тағы бір нәтижесі – Қара теңіздегі астық дәлізі. Бұл – Украина Одесса облысындағы порттардан астық экспорттайтын теңіз бағыты. «Бүгін президент Ердоғанмен Қара теңіздегі астық дәлізі бойынша жұмыс істеуге келістік», – деді Зеленский. Оның сөзінше, тараптар азық-түлік қауіпсіздігін және азаматтық кеме қатынасын қорғау жөніндегі идеяларды талқылады, ал Украина мен Түркия қорғаныс және қорғаныс өнеркәсібі салаларында табиғи серіктес.
Украина БАҚ-тарының хабарлауынша, Ердоған Қара теңізде азаматтық кемелерге жасалған шабуылдарды кім жасаса да, қандай себеппен ақтаса да, жол берілмейтін әрекет деп атады. Ол Украина мен Ресейді жауапкершілікпен әрекет етуге шақырып, теңіздегі шиеленістің одан әрі ушығуы екі тарапқа да зиян келтіретінін ескертті. Анкара кеме қатынасының қауіпсіздігін қалпына келтіру үшін Киевпен де, Мәскеумен де келіссөз жүргізіп отыр. Ердоған Украинаның егемендігін, тәуелсіздігін және аумақтық тұтастығын қолдайтынын растап, оны стратегиялық серіктес деп атады. Сондай-ақ Зеленскиймен кездесуден кейін ресейлік тараппен сөйлесетінін айтты.
Зеленский Ердоғанға Ресей басып алған Херсон облысындағы Олешки қаласындағы гуманитарлық операцияны қолдағаны үшін алғыс айтты. Осы күндері ол жерден бейбіт тұрғындар Беларусь арқылы елге жеткізілді. Зеленскийдің пікірінше, бұл операция Ресейді келісімдерді орындауға мәжбүрлей алған кезде шиеленісті бәсеңдету қадамдары мүмкін екенін көрсетеді.
Бұған дейін Зеленский үшжақты келіссөздердің ықтимал мерзімі ретінде 6–10 қарашаны атаған. Талқылануы мүмкін тақырыптар арасында энергетикаға және теңізде соққы жасауды тоқтату, тұтқын алмасу, украин балаларын қайтару және қауіпсіздік кепілдіктері бар. Bloomberg мәліметінше, Түркия мен БҰҰ қатар Қара теңіздегі соққыларды тоқтату туралы келісім әзірлеп жатыр. Ол сауда кемелерінің еркін жүзуін, порттар мен энергетика нысандарын қорғауды көздейді. 28 қазанда Ердоған Дональд Трамппен телефон арқылы сөйлесіп, келіссөздерді қайта бастауға көмектесуге дайын екенін айтқан. Ал «Цензор.нет» басылымының жазуынша, 30 қазанда Кремль Ресейдің атысты тоқтатуға қарсы екенін, өйткені бұл Украинаға «тыныс алуға» мүмкіндік беретінін мәлімдеген.
Стамбулдағы кездесу Ресейдің лаңкестігі жалғасып жатқан кезде өтті: сол күні Ресей әскері Украинаның шығысындағы Павлоград қаласындағы тұрғын үйлерге соққы берді, сегіз адам жараланды, олардың үшеуі – балалар.
