Алматыдағы ең ірі сауда орталықтары — MEGA Alma-Ata, MEGA Park, Dostyk Plaza, Esentai Mall, Aport Mall және Grand Park. Forbes Kazakhstan журналының 2025 жылғы рейтингі бойынша, аумақты жалға беруден ең көп табыс тапқан — екі MEGA-ның иесі Нұрлан Смағұлов. Екінші орында — Тимур Құлыбаев, үшінші орында — Dostyk Plaza иесі Серік Толбасы. Forbes Алматыда жалпы аумағы шамамен 1,09 млн шаршы метр болатын 46 ірі сауда және іскерлік нысанды есептеген.
Алматыдағы ең ірі СОО-лар тізімі және олардың иелері
Иелері туралы деректер Forbes Kazakhstan журналының коммерциялық жылжымайтын мүліктің ең ірі иелері рейтингінен алынды (2025 жылғы қараша). Журналдың өзі ескертеді: табыс пен аумақ — ресми есеп емес, журналдың бағалауы.
| Сауда орталығы | Forbes деректері бойынша иесі |
|---|---|
| MEGA Alma-Ata, MEGA Park | Нұрлан Смағұлов (Astana Group) |
| Dostyk Plaza | Серік Толбасы |
| Esentai Mall | Сержан Жұмашов пен Қайрат Боранбаев |
| Aport Mall West және Aport Mall East | Мұқашевтер отбасы |
| Grand Park | Ғабит Бейсенбаев |
| Sputnik, «Москва» | Тимур Құлыбаев |
| Forum Almaty | Тимур Құлыбаев пен Яков Цхайдың үлесі |
| ADK | Александр Чукреев |
| Mart | Алексей Нефёдов (үлес) |
| Samal Mall (бұрынғы Ramstore) | Сандуғаш Кемельбаева |
| ЦУМ | Сағиятулла Сәрсенов отбасымен |
| «Алма-Ата» СҮ | Сәрсеновтер отбасы |
Forbes бағалауынша, 2024 жылы Нұрлан Смағұлов жылжымайтын мүліктен 60,7 млрд теңге, Тимур Құлыбаев 33,5 млрд теңге, Серік Толбасы 29 млрд теңге табыс тапқан. Бұл — тек Алматыдағы емес, иелерінің барлық нысандары бойынша сома. Dostyk Plaza-ның өз деректеріне қарағанда, 2024 жылы оған 12,6 млн адам келген.
Алматыдағы MEGA кімге тиесілі
Розыбакиев көшесіндегі MEGA Alma-Ata — MEGA желісінің алғашқы сауда-ойын-сауық орталығы, ол 2006 жылы ашылған. MEGA Management девелоперлік бөлімшесі 2003 жылы Astana Group құрамында құрылды. 2019 жылы кеңейтілгеннен кейін орталықтың аумағы шамамен 184 мың шаршы метрге жетті. Алматыдағы екінші MEGA — Мақатаев көшесіндегі MEGA Park. Екеуі де Нұрлан Смағұловқа тиесілі. Оның бизнесі туралы толығырақ Нұрлан Смағұлов туралы материалда жазылған.
Grand Park пен Car City кімнің жерінде тұр
Сауда орталықтарына арналған учаскелер кімге бұйыратыны туралы мәселені «Радиоточка» 2015–2016 жылдары-ақ көтерген еді. Портал Car City авторыногының иелері туралы және Carrefour гипермаркеті ашылған жер туралы жазған.
Carrefour Grand Park сауда-ойын-сауық орталығында жұмыс істеді. Бұл орталық бұрынғы Алматы мақта-мата комбинатының (АХБК) орнында, Қабдолов пен Алтынсарин көшелерінің қиылысындағы Armada жиһаз орталығының жанында салынды. Аумағы 8 мың шаршы метр гипермаркет 2016 жылдың басында ашылып, 2017 жылғы 2 шілдеде жабылды. Қазақстандағы Carrefour франшизасы БАӘ-нің Majid Al Futtaim компаниясына тиесілі болатын. Қазір Forbes деректері бойынша аумағы шамамен 250 мың шаршы метр Grand Park Ғабит Бейсенбаевқа тиесілі. Armada-ның жартысы мен «Алтын базар» да соныкі.
Car City — автобөлшектер сауда орталығы. Forbes-тың 2025 жылғы рейтингінде ол Forum Almaty, Globus және «Пассажбен» қатар Тимур Құлыбаевтың үлесі бар нысандар қатарында аталған.
Сауда орталығы кімге тиесілі екенін қалай білуге болады
Сауда орталықтары әдетте адамның өзіне емес, компанияға рәсімделеді. Негізгі ашық дереккөздер:
- компанияның БСН-і бойынша Ұлттық статистика бюросының сайтында (stat.gov.kz) және egov.kz порталында басшысы, мекенжайы мен тіркелген күні көрінеді;
- компания облигация не акция шығарса, оның есептері мен ірі акционерлері туралы мәліметті Қазақстан қор биржасы (kase.kz), ал АХҚО-дағы қорлар бойынша AIX биржасы жариялайды;
- нысан бойынша сот дауларын Жоғарғы Сот сайтындағы (sud.gov.kz) сот актілері банкінен табуға болады.
Forbes Kazakhstan рейтингі жылына бір рет, күзде шығады, сондықтан ондағы меншік иелері өзгеруі мүмкін: сауда орталығы сатылса, бұл әдетте келесі шығарылымда көрінеді.
