Ерлан Қарин — Қазақстанның вице-президенті. Оны 2026 жылғы 31 тамызда Президент Қасым-Жомарт Тоқаев тағайындады. Бұған дейін кандидатураны Құрылтай депутаттары қолдады. Қарин осыған дейін төрт жыл Мемлекеттік кеңесші болған. Одан да ертерек ол саясаттанушы әрі Орталық Азиядағы терроризм мен қауіпсіздік мәселесі бойынша елдегі белгілі сарапшылардың бірі болатын.
Ерлан Қарин: қысқаша өмірбаяны
Ерлан Тынымбайұлы Қарин 1976 жылы Түркістан облысы Сайрам ауданының Ақсу ауылында туған. 1996 жылы Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе университетін «тарих және география» мамандығы бойынша бітірген. 1999 жылы әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың аспирантурасын аяқтаған. Саяси ғылымдарының кандидаты.
Еңбек жолын Ақтөбедегі № 33 мектепте тарих және география пәнінің мұғалімі болып бастаған. Екі жылдан кейін сараптама саласына ауысты. Алдымен Қазақстанның даму институтының Саяси зерттеулер орталығында, кейін Ресей және Қытай институтында жұмыс істеді.
Мансабы: сарапшыдан Ақордаға дейін
Қариннің жолы атқарған қызметтерінен анық көрінеді. Төменде ресми өмірбаяндағы негізгі лауазымдар берілген.
| Жылдар | Лауазымы |
|---|---|
| 2000 | Орталық Азия саяси зерттеулер агенттігінің директоры |
| 2003 | «Асар» партиясы төрағасының бірінші орынбасары, Халықаралық заманауи саясат институтының бас директоры |
| 2004 | Антитеррорлық бағдарламалар орталығының жетекшісі |
| 2006 | Маңғыстау облысы әкімінің кеңесшісі |
| 2008 | Президент Әкімшілігінің ішкі саясат бөлімінің меңгерушісі, кейін «Нұр Отан» партиясының хатшысы |
| 2014–2017 | Қазақстан стратегиялық зерттеулер институтының (ҚСЗИ) директоры |
| 2017 | «Қазақстан» РТРК АҚ басқарма төрағасы |
| 2019–2022 | Президенттің кеңесшісі, кейін көмекшісі |
| 2022 жылғы қаңтар | Мемлекеттік хатшы |
| 2022 жылғы маусым | Мемлекеттік кеңесші |
| 2026 жылғы 30 маусым | Президент Әкімшілігі Басшысының бірінші орынбасары |
| 2026 жылғы 31 тамыз | Қазақстан Республикасының Вице-президенті |
Марапаттары арасында «Құрмет» (2010), II дәрежелі «Достық» (2019), II және I дәрежелі «Барыс» (2022 және 2025) және «Отан» (2026) ордендері бар.
Қарин терроризм жөніндегі сарапшы ретінде немен танымал
Мемлекеттік қызметке келгенге дейін Қаринді ең алдымен радикализмді зерттеуші ретінде білетін. Ол Антитеррорлық бағдарламалар орталығын басқарып, жиһадшыл топтар туралы жазды. Кейін ҚСЗИ-ді басқарған кезде Ауғанстан мен Сирияда не болып жатқанын БАҚ-та жиі түсіндіріп отырды.
2010 жылдардың ортасында Қарин АҚШ-тың Орталық Азиядағы рөлі, «Ислам мемлекеті» (ИГИЛ, Қазақстанда тыйым салынған) және «Талибан» қозғалысы туралы көп айтты. Сондай сұхбаттың бірін «Радиоточка» да жариялаған. 2018 жылғы қаңтарда өңірдегі басты оқиғаларға шолу таныстырған кезде ол былай деді: Сирия мен Ирактағы жеңілістен кейін ИГИЛ Ауғанстанда күшейіп келеді, ал сарапшылар бұл қауіпті бағаламай келген. Сол кезде ол «Талибанның» ықпалы өсіп жатқанын, АҚШ-тың Ауғанстан бойынша жаңа стратегиясы бүкіл Орталық Азия үшін маңызды екенін де атап өтті.
Соғыс аймағына барған қазақстандықтардың тағдыры кейін бүкіл мемлекеттің міндетіне айналды. Оларды елге қалай қайтарғаны туралы «Жусан» операциясы жайлы материалдан оқи аласыз.
Қарин — Ақорданың бас идеологы
Қаринді жиі Президент командасының бас идеологы деп атайды. 2026 жылдың басында ол Парламенттік реформа жөніндегі жұмыс тобын басқарды. Кейін Конституциялық комиссияның отырыстарында жаңа Конституцияның негізгі қағидаттарын түсіндірді. Жаңа Конституция 2026 жылғы 15 наурызда референдумда қабылданды.
Қазақстан вице-президенті не істейді
Вице-президент лауазымы жаңа Конституция бойынша енгізіліп, Мемлекеттік кеңесші қызметінің орнын басты. Елде мұндай лауазым бұрын да болған — 1990–1996 жылдары. Вице-президентті Құрылтайдың келісімімен Президент тағайындайды. Оның міндеттерінің аясын да Президент айқындайды.
Тоқаев 2026 жылғы 5 қыркүйектегі № 1452 Жарлықпен вице-президенттің өкілеттігін бекітті. Вице-президент:
- ішкі және сыртқы саясат бойынша стратегиялық бастамаларды әзірлеп, Президентке ұсынады;
- Президенттің тапсырмасы бойынша Құрылтаймен, Үкіметпен, партиялармен және халықаралық ұйымдармен қарым-қатынаста оның атынан өкілдік етеді;
- Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшылары съезінің хатшылығын басқарады;
- Қариннің өзі 2014–2017 жылдары басқарған ҚСЗИ-дің жұмысына жетекшілік етеді;
- мемлекеттік наградалар, азаматтық, мемлекеттік рәміздер, әл-Фараби және Абай атындағы сыйлықтар жөніндегі комиссиялардың, сондай-ақ Жастар саясаты жөніндегі кеңестің жұмысын қамтамасыз етеді.
Ол өкім шығаруға, өз құзыреті бойынша министрліктер мен әкімдіктерге тапсырма беруге және ведомствоаралық жұмыс топтарын құруға құқылы. Вице-президент депутат бола алмайды, басқа ақылы қызмет атқармайды, кәсіпкерлікпен айналыспайды және партия мүшесі бола алмайды.
Вице-президентті тағайындау және оның өкілеттігі туралы жарлықтар Ақорданың сайтында жарияланған.
