Данияр Әкішев — 2015 жылғы қарашадан 2019 жылғы ақпанға дейін Қазақстан Ұлттық банкінің төрағасы болған. Ол 1976 жылғы 25 мамырда Алматыда туған, мансабының басым бөлігін Ұлттық банкте өткізген. Отставкадан кейін Президенттің кеңесшісі, Тұңғыш Президенттің көмекшісі болды. 2022 жылдан бері жеке секторда жұмыс істейді: Pioneer Capital Invest инвестициялық холдингін басқарады.
Данияр Әкішевтің өмірбаяны
Әкішев 1996 жылы Қазақ мемлекеттік басқару академиясын «банк ісін ұйымдастыру» мамандығы бойынша үздік бітірген. 2008 жылы Гарвард университетінің Кеннеди атындағы басқару мектебінде тағылымдамадан өткен. Алғашқы жұмыс орны — Орталық Азия қор биржасы, онда экономист болған.
Негізгі қызметтері — «Параграф» жүйесіндегі жеке анықтама бойынша:
| Жылдар | Қызметі |
|---|---|
| 1996–2007 | Ұлттық банктің Зерттеу және статистика департаменті, 2003 жылдан — директоры |
| 2007–2014 | Ұлттық банк төрағасының орынбасары |
| 2014–2015 | Президент Әкімшілігінің бөлім меңгерушісі, Президент көмекшісінің м.а. |
| 2015 жылғы қараша — 2019 жылғы ақпан | Ұлттық банк төрағасы |
| 2019 жылғы ақпан — сәуір | Президенттің кеңесшісі |
| 2019 жылғы сәуір — 2022 жылғы наурыз | Тұңғыш Президенттің көмекшісі |
| 2022 жылғы маусымнан | «Pioneer Capital Invest» ЖШС директоры |
«Құрмет» орденімен марапатталған (2014). Президент жанындағы Шетелдік инвесторлар кеңесінің мүшесі.
Әкішев Ұлттық банкті басқарғанда немен есте қалды
Әкішев Ұлттық банкке 2015 жылғы 2 қарашада келді. Бұл теңге еркін бағамға көшкеннен бірнеше ай өткен соң болды. «Еркін бағам» дегеніміз — Ұлттық банк теңгені ұстап тұру үшін резервтерін жұмсауды қойды деген сөз. 2015 жылғы 5 қарашада-ақ доллар 279 теңгеден 300 теңгеге қымбаттады. Үш жарым жылдағы басты шешімдер:
- Базалық мөлшерлеме. 2016 жылғы ақпанда ол 17% болды, 2016 жылғы қазанда 12,5%-ға дейін төмендетілді.
- Валюталық несие. Валютада табысы жоқ адамдарға долларда несие беруге тыйым салынды. Қайта қаржыландыру бағдарламасы бойынша валюталық ипотека теңгеге ауыстырылды.
- Банктер. Қазинвестбанк, Delta Bank, Qazaq Banki, Қазақстан Эксимбанкі және Астана банкі лицензиясынан айырылды. Казкоммерцбанк Халық банкімен біріктірілді.
- Банктерді қолдау. 2017 жылы банк секторын сауықтыру бағдарламасы басталды. Ұлттық банк 2017 жылды шамамен 1,2 трлн теңге шығынмен аяқтады — бұған негізінен банктерді құтқару себеп болды.
- «7-20-25» ипотекасы. Бағдарлама 2018 жылдың жазында бекітілді: мөлшерлеме 7%, бастапқы жарна 20%, мерзімі 25 жылға дейін.
Осы реформалардан кейін банк нарығы қалай өзгергені туралы Қазақстанның ірі банктері шолуынан оқи аласыз.
Әкішев Ұлттық банктен неге кетті
2019 жылғы 25 ақпанда Әкішев отставкаға өтініш берді, Президент Жарлығымен ол Ұлттық банк төрағасы қызметінен босатылды. Сол күні оның орнына Ерболат Досаев тағайындалды. Үш күннен кейін, 28 ақпанда, Әкішев Президенттің кеңесшісі болып тағайындалды.
Ұлттық банкті одан бұрын Қайрат Келімбетов басқарған — Келімбетовтің өмірбаяны біздің сайтта бар.
Данияр Әкішев неге иелік етеді және қазір қайда
«Ұлттық банк басшысы неге иелік етеді» деген сұрақты журналистер Әкішевке 2016 жылы-ақ қойған. Сол кезде Kapital.kz басылымына берген сұхбатында ол жинағы жоқ екенін айтқан. Оның мүлкі туралы басқа дерек ашық дереккөздерде жоқ.
Жеке анықтамасына сәйкес, 2022 жылғы маусымнан бері Әкішев — «Pioneer Capital Invest» ЖШС директоры. Ulysmedia мәліметінше, холдинг «Назарбаев қорына» тиесілі. Kursiv оны Jusan тобының басқарушы компаниясы деп сипаттаған. 2021 жылы бұл компания Ресей Банкінен Азия-Тынық мұхиты банкінің 100% акциясын 14 млрд рубльге сатып алды. 2023 жылғы ақпаннан бастап Әкішев осы банктің директорлар кеңесін басқарады. Ашық дереккөздерде Әкішевтің бұл компаниялардағы жеке үлесі туралы мәлімет жоқ. Кез келген ЖШС-ның құрылтайшыларын БСН бойынша egov.kz порталынан тексеруге болады.
