«Самұрық-Қазына» қорында тек стратегиялық және әлеуметтік маңызы бар активтер қалып, қалғаны жекешелендірілуі немесе таратылуы керек. Мұндай пікірді заңгер Айтуар Қошмамбетов қор мен «Қазақстан темір жолы» басшыларының ұсталуына қатысты LS басылымына берген түсініктемесінде айтты.
Қошмамбетовтің сөзінше, қор Сингапур немесе Норвегиядағыдай активтерді басқарып, табыс әкелетін ұйымға айналуы тиіс. Бәсекелестік пен қарапайым бизнес бар салалардың бәрін ол портфельден алып тастауды ұсынады. «Шеңберді тура мағынасында тарылтып, қалғанын алып тастау керек. Портфельді қатаң қысқартып, керексіздің бәрін алып тастау қажет», — деді ол.
Заңгер мемлекетке тек «Самұрық-Қазына» арқылы ғана емес, әкімдіктер мен министрліктер арқылы да тиесілі ұсақ бейінсіз активтерге назар аударды. «Талдап қарасаңыз, мемлекетте кафе, мейрамхана, шаштараз, шипажай және гольф-клубтар бар. Не үшін? Мемлекеттің шағын және орта бизнеспен неге бәсекелесетінін мен жеке өзім түсінбеймін», — деп мәлімдеді Қошмамбетов. Оның пікірінше, оларды ұстау — ғимарат, штат, салық, электр қуаты — бюджетке қымбатқа түседі және тексеру жүргізу қажет.
Сарапшының ойынша, ұлттық компаниялардағы сыбайлас жемқорлық жанжалдары қайталана береді, өйткені олардың басшылары — бизнесті өзі құрған кәсіпкерлер емес, тағайындалған менеджерлер. «Тұжырымдамалық тұрғыдан менің пікірім мынадай: ұлттық компаниялар портфелінің үлкен бөлігін жекешелендіруге, бизнестің басқаруына беруге немесе мүлде таратуға болады», — деп түйіндеді ол.
Қошмамбетов ұстауларға байланысты ҚТЖ IPO-сы кейінге қалдырылуы мүмкін екенін жоққа шығармады: «Бірақ ұстауларға байланысты оны кейінге қалдыруы мүмкін деп ойлаймын». Бұған дейін орналастырудың кейінге шегерілу ықтималдығы туралы Bloomberg жазған. Сонымен бірге заңгер сот шешімі болмайынша ұсталғандарды кінәлі деп атауға болмайтынын еске салды.
«Самұрық-Қазына» басшысы Нұрлан Жақыпов пен ҚТЖ басшысы Елжас Отыншиевтің ұсталғаны 12 қарашада белгілі болды: ҰҚК оларды сыбайлас жемқорлық қылмысы жасады деп күдіктенеді. Осыдан кейін қордың өзі инвесторларды міндеттемелерді орындауды жалғастырып жатқанына сендірді. «Самұрық-Қазына» мемлекеттің еліміздегі ірі компаниялардағы, соның ішінде ҚТЖ, «ҚазМұнайГаз», «Қазатомөнеркәсіп» және Air Astana-дағы үлестерін басқарады.



